Osasun Komunitarioaren Oinarriak: Talde Lana, SBAR eta Komunikazio Asertiboa

1. Gaia: Osasun Sistema eta Deontologia

1. SNS (Sistema Nazionala de Osasuna): pertsonen osasunerako eskubidea bermatzen du. Publikoa, doakoa, unibertsala eta konpetentzia indibiduala du oinarri. Atentzio integrala eskaintzen du eta deszentralizatua da, gobernu autonomikoen eskuetan kudeatzeko aukera duelarik.

Osasun barrutiak: EAE

3. ESI (Erakunde Sanitario Integratuak): Gipuzkoa 6 (SS, Bidasoa, Tolosaldea, Goierri, Alto Urola, Debagoiena). Gutxienez ospitale 1 eta txikiagoak diren PAC/kontsultategiak daude, arreta jarraitua bermatzeko.

2. Talde lana

Talde lana (trabajo en equipo) eta lankidetza (compañerismo) funtsezkoak dira.

• Multidisziplinarra: independentea, paraleloa, komunikazio minimoa; profesioa = edo ez.
• Interdisziplinarra: batera, komunikazio aktiboa, bilera.
• Transdisziplinarra: rol desagertua, denek denena, parte-hartzea.

3. SBAR komunikazio tresna

• Situazioa: burua aurkeztu, nondik, nori buruz, informazioa, zer gertatzen den.
• Background (atzeko planoa): pazientearen identifikazioa, egoera ulertzea, testuingurua.
• Assessment (ebaluazioa): nola, zer hobeto.
• Recommendation (gomendioa): behar dena.

5. Deontologia osasunean

Printzipioak: onuragarritasuna (pazientearen onerako), ez-kaltea (pazienteari kalterik ez egitea), autonomia (gaitasunaren araberako erantzukizuna), justizia (diskriminaziorik gabe), konfidentzialtasuna (isilpekotasuna), eta eginkizun profesionalaren zintzotasuna (egia, arreta).

Deontologia: betebeharren eta arau multzoa. Etika: ez arauak, norbanakoaren balioak.

2. Gaia: Zahartzaroa eta Trastornoak

1. Zahartzaroa

Anciano: osasuntsua, gaixoa, frageila, geriatrikoa, baliagarria, laguntzailea. Laguntza: ebaluazioa, informazioa, emozio-laguntza, instrumentala. Doluaren faseak: ukapena, haserrea, negoziazioa, depresioa, onarpena.

Testamentu biziak, ortotanasia (natural), eutanasia (aktiboa) eta distanasia (ezer ez hartzea) kontzeptuak aztertzen dira.

2. Trastornoak

• Antsietatea: beldurra errealista, ebitazioa, sintoma fisiko eta psikikoak.
• Umorea eta animoa: iraupena, maiztasuna, intentsitate anomala.
• Obsesibo-konpultsiboa: obsesioak, buruan kendu ezin diren irudi edo inpultsuak.
• Elikadura: pisua galtzea, jokabide muturrekoak.
• Psikotikoa: pentsamendu eta pertzepzio alterazioak, delirioak.

3. Tratamendu komunak

Informazioa nola eman eta entzute aktiboa. Desagertutako fisiologikoak: erlaxazio teknikak, arnasketa kontrola, ezagutza. Pentsamendu gestio teknikak: berstrukturazio kognitiboa eta pentsamendu gelditzeko teknika kognitibo-konduktualak, pentsamendu intrusiboak eten eta ikuspegi aldatu.

3. Gaia: Komunikazioa

1. Paul Watzlawick-en printzipioak

1. Komunikazioa ezinbestekoa da: portaera orok komunikatzen du.
2. Erlazio mezuak eragiten du; hitzak zentzu ezberdinak izan ditzake.
3. Informazioa nola transmititzen den, garrantzitsuagoa da mezuak zer esaten duen baino.
4. Komunikazioak digitala eta analogikoa izan daitezke.
5. Rol ezberdinak: simetrikoak eta asimetrikoak.

2. Komunikazio oztopoak

• Jarrera, animoa, pertzepzioa, pertsonalak, formak.
• Pertsonalak: bakoitzak aldrebeles psikologia dauka; iragazki mentala, bakoitzarentzat errealitatea desberdina.
• Semantikoak: esaten duen modua ulertzea zaila; feedback-a.
• Fisikoak: lekua, telefonoa eta aurrez aurrekoa.

3. Komunikazio estiloak

• Pasiboa: besteengan kudeatzea; arriskurik ez hartzea, iritzia, sentimenduak azaltzea zaila.
• Agresiboa: desegokia, mindu, nahi dudana lortu, humillatu, mehatxatu, presioa jarri.
• Asertiboa: ideia eta sentimenduak egoki adieraztea, errespetua, argia, defentsa mingarririk gabe, besteak balioztatzea.