A Pedade do Vaticano de Miguel Anxo: Análise e Estilo

A Piedade do Vaticano: Ficha Técnica e Contexto

Autor: Miguel Anxo.
Cronoloxía: Finais do século XV.
Estilo: Arte Renacentista do Cinquecento Italiano (primeira metade do século XVI).
Época histórica: Idade Moderna (séculos XVI-XVIII).

Descrición Preiconográfica

Unha María nova e fermosa sostén ao seu fillo, morto. É un dos grandes logros do artista e unha das máis admirables iconografías da arte relixiosa renacentista. É a primeira vez que acomete este tema iconográfico mariano, repetido ao longo da súa vida con diversos tratamentos que porán de manifesto a súa evolución artística.

Trátase da única ocasión en que asina un traballo na cinta que cruza o peito da Virxe.

Aspectos Técnicos

Para a súa creación emprega mármore mediante o cincel, traballando o material coa técnica do pulido para as partes do corpo e a talla ao trépano en zonas máis complexas coma o cabelo.

Composición e Proporcións

A composición enmárcase na ecuación perfecta dun triángulo equilátero que envolve xeometricamente o conxunto nun esquema racional, pechado e simétrico.

Para conseguir a serenidade e o equilibrio, altera as proporcións das dúas figuras:

• A cara, pequena e de trazos adolescentes da Virxe, fai que esquezamos o feito de que a súa estatura excedería á de Cristo.
• Grazas a iso, evítase o efecto tan frecuente e chocante nas Piedades nórdicas, que produce o vulto ríxido e horizontal do cadáver dun home adulto tendido no colo dunha muller sentada.

O corpo cadavérico de Cristo xacente é unha mostra de perfección, realismo e dominio anatómico.

Volume e Espazo

O sentido do volume correspóndese co propio dunha escultura independente, exenta, con plena expresión tridimensional, malia estar concibida a obra para ser vista unicamente dende a fronte.

• A figura de María proporciona un entorn pechado a todo o grupo, delimitando o espazo.
• O volume da Virxe resalta polos pregues do seu vestido e, en Cristo, polas súas anatomías, na que salienta un modelado perfecto, de superficies lisas e pulido clásico.

Acabado e Luz

As superficies ofrecen un acabado exquisito, con calidades case de esmalte e textura tersa, que contrastan coa base de áspera terra.

A luz ten moita importancia no modelado das figuras:

• A súa incidencia nas zonas pulidas xera suaves transicións entre luces e sombras.
• Nas zonas máis traballadas, de volumes máis abruptos, arrincan grandes contrastes entre as zonas iluminadas e as que non.

Expresión e Estilo

A expresión é figurativa, naturista pero idealizada. A primeira impresión é que responde a proporcións canónicas duns arquetipos de beleza serena e maxestuosa que, no caso da figura masculina, conta cunha desnudez que permite amosar o virtuosismo na representación da anatomía humana.

A muller, malia ter a cabeza do mesmo tamaño ca a outra figura, é moito máis grande, aínda que no conxunto as proporcións resultan convincentes.

Hai un gran dramatisme que se manifesta de xeito moi contido e que se resume fundamentalmente no xesto da man estendida da muller, de moi delicado modelado. As roupaxes, amplas e mórbidas, teñen pregues de profundas cavidades, cun drapeado que crea un vínculo entre as dúas figuras, aillando no espazo o corpo espido e os seus contornos.

Hai un patetismo intenso, que queda en evidencia ao contrastar a expresividade atormentada coa suavidade da encarnadura.

Miguel Anxo: Xenio do Renacemento

Miguel Anxo foi un artista polifacético, un xenio da arte. A súa obra evoluciona ao longo da súa vida. O seu carácter curioso e a necesidade de marcar novos límites fan que na súa etapa inicial cumpra á perfección as normas do Renacemento clásico.