Platonen Filosofia: Ideien Teoria eta Dualismoa

Problematika Orokorra

Platonen pentsamenduaren oinarriak hainbat iturritatik edaten du:

• Presokratikoen herentzia: Pitagorasen dualismo antropologikoa eta arimaren hilezkortasunaren teoria; Heraklitoren errealitatearen aldakortasun etengabea; eta filosofo pluralisten zein sofisten eragina.
• Sokratesen herentzia: Metodo induktiboa, gai etiko eta politikoekiko interesa eta balio unibertsalen existentziaren defentsa.

Platonen Soluzioa

Platonen ustez, kontzeptu unibertsalek mundu sentikorretik bereizitako existentzia erreala dute. Mundu ideala eta mundu sentikorra bereizten dituen dualismoa ezarri zuen.

Abiapuntua eta Helmuga

Platonen kezka etiko-politikoa da gizartearen antolaketa idealera bideratua. Bere sistema filosofikoaren eskema honakoa da:

Ezagutza teoria → Ongia → Sistema politiko ona → Pertsona ona

Ideien Teoria

Platonek bi mundu bereizten ditu:

1. Mundu sentikorra: Errealitate partikularrena (gauza ederrak).
2. Mundu ulergarria: Berezko errealitatearena (edertasuna bera).

Hau guztia Haitzuloaren mitoan azaltzen da grafikoki.

Ideiak Zer Diren

Sokratesen unibertsaletatik abiatuta, Platonek Ideiak definitzen ditu: benetako errealitateak, aldaezinak eta unibertsalak. Ideiek ez dute lekurik betetzen zentzu fisikoan.

Ideien Ezaugarriak

Ideiek Parmenidesen izataren ezaugarriak dituzte. Mundu sentikorreko gauzen ereduak dira eta bi batasun mota daude:

• Parte-hartzea: Gauzek ideietan parte hartzen dute.
• Eredu etikoa: Eros ideietarako bide gorankoa da.