Prawa i obowiązki pracodawcy oraz pracownika w zakresie BHP i ochrony pracy

Prawa i obowiązki pracodawcy

Prawa pracodawcy

• Swoboda w doborze pracownika
• Wprowadzanie sankcji wobec pracownika

Obowiązki pracodawcy

Pracodawca jest obowiązany m.in. do:

• Utrzymywania obiektów budowlanych i znajdujących się w nich pomieszczeń pracy, a także terenów i urządzeń z nimi związanych w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne warunki pracy;
• Zapewnienia pomieszczeń pracy odpowiednich do rodzaju wykonywanych prac i liczby zatrudnionych pracowników;
• Organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy;
• Wyposażenia maszyn, urządzeń technicznych i narzędzi pracy w odpowiednie zabezpieczenia (środki ochrony zbiorowej i indywidualnej);
• Zapewnienia środków niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, gaszenia pożarów i ewakuacji pracowników;
• Zaznajamiania pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy oraz podstawowymi uprawnieniami;
• Prowadzenia systematycznych szkoleń pracowników w zakresie BHP;
• Informowania pracowników o zagrożeniach dla zdrowia i życia występujących w zakładzie pracy oraz o zasadach postępowania w razie awarii i innych sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu;
• Dostarczania pracownikom nieodpłatnie środków ochrony indywidualnej, odzieży i obuwia roboczego;
• Zapewnienia pracownikom odpowiednich urządzeń higieniczno-sanitarnych i niezbędnych środków do udzielania pierwszej pomocy;
• Uwzględniania ochrony zdrowia pracowników młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących piersią oraz pracowników niepełnosprawnych przez podejmowanie działań profilaktycznych;
• Organizowania pracy w sposób zapewniający zmniejszenie jej uciążliwości, zwłaszcza pracy monotonnej i pracy w ustalonym z góry tempie;
• Prowadzenia dokumentacji dotyczącej chorób zawodowych i wypadków;
• Organizowania pracy w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy;
• Terminowego i prawidłowego wypłacania wynagrodzenia;
• Ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych;
• Stwarzania pracownikom podejmującym zatrudnienie po ukończeniu szkoły zawodowej lub szkoły wyższej warunków sprzyjających ich przystosowaniu się do środowiska pracy;
• Stosowania obiektywnych i sprawiedliwych kryteriów oceny pracowników oraz wyników ich pracy;
• Kształtowania w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego;
• Przeciwdziałania dyskryminacji w zatrudnieniu, szczególnie ze względu na płeć, wiek, rasę, wyznanie, narodowość, orientację seksualną, przekonania polityczne czy przynależność związkową oraz przeciwdziałania mobbingowi;
• Pracodawca jest zobowiązany do stosowania środków zapobiegających chorobom zawodowym oraz innym chorobom związanym z wykonywaną pracą.

Prawa i obowiązki pracownika

Prawa pracownika

Każdy pracownik ma prawo do:

• Swobody nawiązywania stosunków pracy;
• Odpłatności;
• Równości wobec współpracowników (zakaz dyskryminacji);
• Ochrony uprawnień wynikających z prawa pracy;
• Wolności tworzenia i przystępowania do organizacji zawodowych;
• Pracy w bezpiecznych i higienicznych warunkach;
• Odstąpienia od wykonywania pracy (łącznie z oddaleniem się z miejsca zagrożenia, ale pod warunkiem niezwłocznego zawiadomienia przełożonego o zaistniałych okolicznościach i pozostania do jego dyspozycji) w przypadku, gdy:
  • a) warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia albo gdy wykonywana przez niego praca może być niebezpieczna dla innych osób;
  • b) jego stan psychiczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych;
• Rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia w sytuacji, gdy:
  • a) zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na jego zdrowie, a pracodawca nie przeniesie go do innej pracy, zgodnej z jego kwalifikacjami, ale odpowiedniejszej ze względu na stan zdrowia;
  • b) pracodawca dopuści się wobec niego ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków.

Obowiązki pracownika

Obowiązki pracownika to przede wszystkim:

• Znajomość przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, branie udziału w szkoleniach i instruktażach z tego zakresu oraz poddawanie się egzaminom sprawdzającym;
• Przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych;
• Przestrzeganie czasu pracy obowiązującego w zakładzie pracy;
• Przestrzeganie regulaminu pracy;
• Przestrzeganie zasad współżycia społecznego w zakładzie pracy;
• Wykonywanie pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przestrzegania wydawanych w tym zakresie zarządzeń i wskazówek przełożonych;
• Dbanie o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz porządek i ład w miejscu pracy;
• Stosowanie środków ochrony zbiorowej, używanie przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego zgodnie z ich przeznaczeniem;
• Współdziałanie z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy;
• Niezwłoczne zawiadomienie przełożonego o wypadku albo zagrożeniu życia;
• Dbanie o dobro zakładu pracy, chronienie jego mienia i zachowywanie w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę;
• Poddawanie się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim i stosowanie się do wskazań lekarza.

Odpowiedzialność za naruszenie przepisów i zasad BHP

Odpowiedzialność za naruszenie przepisów i zasad BHP ponoszą:

• Dyrektor i jego zastępcy
• Kierownicy komórek organizacyjnych
• Każdy pracownik w ramach swoich obowiązków