Rozmieszczenie ludności świata: najludniejsze państwa, migracje i urbanizacja

Warto znać państwa, które mają największą liczbę mieszkańców. Zwykle są to:

Indie – obecnie najludniejszy kraj świata,

Chiny, Stany Zjednoczone, Indonezja, Pakistan.

Procesy demograficzne

Eksplozja demograficzna to bardzo szybki wzrost liczby ludności, typowy dla krajów słabo rozwiniętych (m.in. wysoka dzietność, duży przyrost naturalny).

Implozja demograficzna to z kolei spadek liczby ludności – mało dzieci, dużo osób starszych. Występuje w krajach bogatych, np. w Europie.
Skutki: brak rąk do pracy, problemy systemu emerytalnego, konieczność migracji.

Struktura wiekowa ludności

• przedprodukcyjne (0–17 lat),
• produkcyjne (wiek pracy),
• poprodukcyjne (seniorzy).

Państwo o dużej liczbie młodych ludzi potrzebuje więcej szkół i inwestycji. Państwa starzejące się mają problemy finansowe i potrzebują imigrantów.

Rozmieszczenie ludności

Słabo zaludnione – pustynie, góry, tundra, dżungla.
Gęsto zaludnione – niziny, wybrzeża, doliny rzek.

Na zaludnienie wpływa klimat, warunki naturalne i gospodarcze.

Czynniki wpływające na zaludnienie

• przyrodnicze – klimat, gleby, woda, ukształtowanie terenu, roślinność;
• społeczno-ekonomiczne – rozwój przemysłu, miast, infrastruktury, poziom życia;
• historyczne – dawne centra państw, rozwój handlu.

Ludzie wybierają miejsca z dobrymi warunkami naturalnymi lub dobrymi zarobkami.

Najgęściej zaludnione obszary świata

Nizina Chińska, Japonia (zwłaszcza wyspa Honsiu), Europa Zachodnia, Delta Nilu, Stany Zjednoczone – wschodnie wybrzeże.

Te miejsca łączy: korzystny klimat, dobra gospodarka i rozwinięte miasta.

Migracje

Migracja – każde przemieszczanie się ludzi na stałe lub na długi czas.

• Imigracja – przyjazd do nowego kraju.
• Emigracja – wyjazd z kraju.
• Reemigracja – powrót do ojczyzny.

Saldo migracji = imigracja − emigracja

Rasy i różnice fizyczne

Różnice dotyczą m.in. koloru skóry, koloru włosów i oczu, kształtu nosa i twarzy.
Te różnice wynikają z adaptacji do klimatu (np. ciemniejsza skóra w gorącym klimacie).

Powstają w wyniku mieszania się ludzi z różnych kontynentów i kultur.
Zjawisko to nasiliło się zwłaszcza po wielkich odkryciach geograficznych i globalizacji.

Naród, grupy etniczne i mniejszości

• Naród – duża wspólnota połączona wspólną historią, językiem i kulturą.
• Grupa etniczna – mniejsza wspólnota (np. Romowie, Łemkowie).
• Mniejszość narodowa – grupa, która mieszka w innym kraju niż jej państwo macierzyste (np. Niemcy w Polsce).
• Mniejszość etniczna – nie ma własnego państwa (np. Łemkowie, Tatarzy).

Religie świata

• Chrześcijaństwo – największa religia świata; Biblia, kościół, Jezus.
• Islam – Koran, modlitwa 5 razy dziennie, meczet, prorok Mahomet.
• Hinduizm – wielobóstwo, reinkarnacja, karma, Indie.
• Buddyzm – dążenie do osiągnięcia oświecenia, medytacja.
• Judaizm – najstarsza religia monoteistyczna; Tora, synagoga.

Języki

Większość Polaków używa języka polskiego, ale są też języki mniejszości:

• niemiecki,
• białoruski,
• ukraiński,
• kaszubski (jest językiem regionalnym).

Kręgi kulturowe

Świat dzieli się na obszary różniące się religią, językiem i tradycjami:

europejski, islamski, latynoamerykański, afrykański, hinduski, chiński, buddystyczny.

Poznanie kręgów ułatwia zrozumienie różnic między krajami.

Urbanizacja

Urbanizacja to proces rozwoju miast. Polega na:

• wzroście liczby mieszkańców miast,
• powstawaniu nowych osiedli i budynków,
• przekształcaniu wsi w miasta.

Urbanizacja może być naturalna (wzrost ludności) lub sztuczna (migracja ze wsi).

Aglomeracja

Aglomeracja to zespół kilku miast połączonych komunikacyjnie i gospodarczo.

Przykłady polskich aglomeracji

• Aglomeracja Górnośląska (Katowice i okolice) – największa,
• Warszawska,
• Krakowska,
• Trójmiejska (Gdańsk–Gdynia–Sopot).

Aglomeracje powstają, gdy miasta zaczynają się „zlewać” w jedną całość.