Satysfakcja z pracy, pracoholizm i przywództwo: kompletne zestawienie teorii motywacji i zmiany organizacyjnej

Satysfakcja z pracy

• autonomia pracownika
• praca będąca wyzwaniem
• wyniki
• sprzężenie zwrotne związane z wynikami ze strony przełożonych
• środki pracy
• stabilność/bezpieczeństwo pracy

Vlosky i Aguilar (6)

Ferreira (5)

• poczucie własnej skuteczności
• postęp w realizacji celów
• warunki pracy
• wsparcie w realizacji celów
• pozytywny afekt

Springer (4)

• bezpieczeństwo
• afiliacja
• władza i uznanie
• rozwój

Robinson (4)

• pracoholik nieugięty
• pracoholik bulimiczny
• pracoholik z deficytem uwagi
• pracoholik delektujący się pracą

Pracoholizm

Negatywne skutki pracoholizmu (4)

• funkcjonowanie zawodowe
• funkcjonowanie rodzinne
• tworzenie się niewłaściwych relacji interpersonalnych w pracy i poza nią
• zdrowie fizyczne i psychiczne

Kryteria/objawy pracoholizmu wg ICD-10 (6)

• kompulsja
• utrata kontroli
• objawy odstawienia
• tolerancja
• dominacja nałogowej formy zachowania
• negatywne konsekwencje

Fazy działań interwencyjnych dotyczących pracoholizmu (4)

• prewencja wczesna
• prewencja pierwotna
• prewencja wtórna
• prewencja trzeciorzędowa i leczenie

Motywacja

Teorie treści (6)

• teoria Maslowa
• teoria McClellanda
• teoria pracy
• teoria Jahody
• teoria Mayo
• model witaminowy Warra

Teorie procesu (7)

• teoria oczekiwań
• teoria wyznaczania celów
• model charakterystyki pracy
• teoria spełnionych oczekiwań
• dwuczynnikowa teoria zadowolenia z pracy Herzberga
• teoria sprawiedliwości
• model przeciwstawnych procesów Landy’ego

Przywództwo

Weber (5)

Weberowskie i zarazem socjologiczne podejście można ująć w pięciu następujących elementach (House, 1999):

1. wyjątkowo utalentowana (obdarzona) osoba;
2. kryzys społeczny lub sytuacja desperacji;
3. szereg koncepcji dostarczających radykalnych rozwiązań w sytuacji kryzysu;
4. grupa wyznawców zafascynowana wyjątkową osobą i wierząca, że ma ona bezpośredni dostęp do sił nadprzyrodzonych;
5. urealnienie wyjątkowych cech tej osoby i jej nadprzyrodzonych możliwości dzięki powtarzającym się sukcesom.

Bass (8)

• charyzma
• inspirująca motywacja
• stymulacja intelektualna
• podejście indywidualne
• warunkowe nagradzanie
• zarządzanie przez wyjątki – aktywne
• zarządzanie przez wyjątki – pasywne
• leseferyzm

Główne cechy przywództwa transformacyjnego (6)

• inspirująca wizja
• motywowanie i inspirowanie
• indywidualne podejście do pracowników
• stymulacja intelektualna
• silne wartości i etyka
• rozwijanie kompetencji

Główne cechy przywództwa transakcyjnego (5)

• system nagród i kar
• skupienie na wynikach
• jasno określone role i zadania
• kontrola i nadzór
• stabilność i porządek

Główne cechy przywództwa sytuacyjnego (4)

• elastyczność stylu przywództwa
• ocena dojrzałości pracowników
• zmienny poziom wsparcia i kontroli
• dostosowanie do sytuacji

Główne cechy przywództwa służebnego (4)

• służenie innym
• empatia i aktywne słuchanie
• budowanie zaufania i relacji
• rozwój pracowników

Zmiana organizacyjna

Wendt (4)

1. obszar związany z brakiem informacji
2. obszar odwołujący się do zaufania i relacji wewnątrz organizacji
3. obszar związany z osobowościami uczestników procesu zmian
4. obszar związany ze stanem lękowym

Kanter (6)

1. niejasno stawiane cele i oczekiwania (powodują dorabianie ideologii)
2. niechęć do rezygnacji z dotychczasowych przywilejów
3. poczucie zagrożenia, strachu, lęku przed zwolnieniem (brak pełnej informacji)
4. świadomość słabych stron proponowanych zmian
5. poczucie, że sytuacja wymyka się spod kontroli
6. niechęć do wzmożonego wysiłku (lenistwo) oraz negatywne doświadczenia

Czerska (4)

1. źródła tkwiące w osobowości człowieka
2. źródła tkwiące w oddziaływaniu grupy społecznej
3. źródła tkwiące w samej zmianie
4. źródła tkwiące w organizacji procesu zmian

Kirton (5)

• wizjonerzy
• innowatorzy
• obojętna większość
• adaptatorzy
• aktywni oponenci

Oreg (6)

• obawa przed utratą kontroli
• sztywność poznawcza
• (niska) odporność psychiczna
• zdolności adaptacyjne
• preferencja (niskiego) poziomu stymulacji i nowości