Sozialismoa, Anarkismoa eta Industria Iraultzaren Gakoak

Sozialismoa

Helburua

Jabego pribatua suntsitzea, hau burgesiaren eta langileriaren arteko bereizketaren erruduna baitzen.

Nola lortu

• Proletalgoaren diktaduraren bidez.
• Proletarioek ekoizpen-baliabideak bereganatuko dituzte.

Sortutakoa

• Jabetza kolektiboa ezarri.
• Klaserik gabeko gizartea.

Anarkismoa

Helburua

Ahalik eta banakoen askatasunik handiena lortzea. Horretarako, askatasuna mugatzen zuen guztia ezabatu behar zen: estatua, jabetza pribatua eta erlijio-sinesmenak.

Nola lortu

• Parte-hartze politikoari uko egiten diote; alderdi politikoen aurka daude.
• Iraultza bortitzaren aldekoak dira.

Sortutakoa

• Estatua ezeztatu.
• Ekoizpenerako eta kontsumorako berdintasunezko erkidegoak ezarriko ziren.

Industria Iraultzaren Ondorioak (O.E.)

1. Garraioen Iraultza

Lurrun-makina garraioetan aplikatu zenean, lurrun-ontzia eta trenbidea sortu ziren. Honi esker, pertsonak eta salgaiak azkar eta merke mugitu ziren.

2. Merkataritzaren Goraldia

Garraiobide berriei esker, barne- eta kanpo-merkataritzak gora egin zuen. Eskari eta produkzioaren hazkundeagatik, zenbat eta eskari handiagoa, hainbat eta produkzio handiagoa.

3. Kapitalismoaren Garapena

Industrializazioak kapitalismoaren fase berri bat sustatu zuen: industria-kapitalismoa, merkataritza-kapitalismoa ordeztuz. Era berean, finantza-kapitalismoa sortu zen. Ondorioz, komanditako sozietateak (dirua ipini/administratu) eta sozietate anonimoak (akzioen bidez lan egin) sustatu ziren.

4. Desberdintasun Ekonomikoaren Gorakada

Industria Iraultzatik aurrera, herrialdeen garrantzia industria-potentziaren arabera neurtzen hasi zen. Industrializazioak mundua bi multzotan banatu zuen: herrialde garatuak (industrializatuak) eta atzeratuak (ez-industrializatuak).

Nekazaritzaren Iraultza

Berrikuntzak: Norfolk sistema, labore berrien hedapena (patata, artoa), zaldiz mugitutako makinak, hazien eta abere-arrazen hautespena eta ongarri kimikoen erabilera.

Enclosure Acts eta ondorioak

Britania Handian openfield sistema zegoen (lur komunalak). Jabe handiek Enclosure Acts bultzatu zituzten herri-lurrak pribatu bihurtzeko. Nekazari txiro askok lurra erosteko dirurik ez zutenez, lurrak nobleei, burgesei eta nekazari aberatsei saldu zizkieten. Lurrik gabe geratu zirenek bi bide hartu zituzten:

• Soldatapeko bihurtu.
• Hirietara joan lan bila.