Starożytny Rzym: Pojęcia, Postacie, Daty i Osiągnięcia Cesarstwa Rzymskiego
polaco con un tamaño de 5,17 KB1. Pojęcia
Pryncypat – ustrój cesarstwa rzymskiego zapoczątkowany przez Oktawiana Augusta, w którym **władza** skupiona była w rękach **jednostki** przy zachowaniu pozorów instytucji republikańskich.
Patrycjusze – obejmowali wszystkie najważniejsze stanowiska w republice, stanowili **zamkniętą grupę**. Początkowo należeli do niej najbogatsi Rzymianie, jednak z czasem **kryteria majątkowe** utraciły znaczenie.
Dyktator – urzędnik powoływany przez konsulów na czas kryzysu, np. wojny, stojący na czele armii i posiadający **nieograniczoną władzę** (zwykle na 6 miesięcy).
Prowincja – **terytorium podbite przez Rzym** i podporządkowane jego władzy.
Termy – **publiczne łaźnie rzymskie**, pełniące także funkcję towarzyską i rekreacyjną.
Limes – rozbudowany **system umocnień granicznych** Imperium Rzymskiego, składający się z wałów, murów, fos, fortów, wież strażniczych i obozów wojskowych, stworzony do ochrony przed najazdami barbarzyńców.
2. Cztery osiągnięcia starożytnego Rzymu
• **Rozwinięte prawo rzymskie** – 449 r. p.n.e. przyjęcie **prawa XII tablic**.
• **Zaawansowana inżynieria** – drogi, mosty, akwedukty.
• **Rozwinięcie zastosowania łuku i kopuły**.
• **Technika użycia betonu** i wypalania cegieł.
• **Kodeksy** – zbiory ustaw.
• **Wojsko** – dobrze zorganizowane **legiony**.
3. Postacie
Romulus – legendarny założyciel i pierwszy król Rzymu.
Spartakus – rzymski gladiator, przywódca wielkiego powstania niewolników (73–71 p.n.e.).
Juliusz Cezar – wybitny wódz i polityk, **dyktator Rzymu**.
Paweł z Tarsu – apostoł, który rozpowszechnił chrześcijaństwo w świecie rzymskim. Autor **12 listów** wchodzących w skład Nowego Testamentu.
Odoaker – wódz germański, który obalił ostatniego cesarza Zachodu.
Teodozjusz Wielki – cesarz, który uczynił chrześcijaństwo **religią państwową**.
4. Daty
Założenie Rzymu – 753 r. p.n.e.
II wojna punicka – 218–201 r. p.n.e.
• 217 r. p.n.e. nad Jeziorem Trazymeńskim – zwycięstwo Kartaginy
• 216 r. p.n.e. pod Kannami – zwycięstwo Kartaginy
• 209 r. p.n.e. – oblężenie Nowej Kartaginy, zwycięstwo Rzymu
• 208 r. p.n.e. pod Baeculą – zwycięstwo Rzymian
• 206 r. p.n.e. pod Ilipą – zwycięstwo Rzymu
• 202 r. p.n.e. pod Zamą – zwycięstwo Rzymu
Bitwa pod Zamą – 202 r. p.n.e.
Śmierć Juliusza Cezara – 44 r. p.n.e.
Podział cesarstwa rzymskiego – 395 r. n.e.
5. Elementy uzbrojenia legionisty
• hełm
• tarcza
• krótki stalowy miecz
• oszczep
• pancerz
6. Symbole pierwszych chrześcijan
Chrystogram (Chi-Rho) – znak złożony z greckich liter Χ (chi) i Ρ (rho), czyli dwóch pierwszych liter imienia „Chrystus”. Był skrótem myślowym: Jezus, Mesjasz, Zbawiciel.
Ryba (ichthys) – symbol ryby pochodzi od greckiego słowa „ichthys”, które było skrótem zdania: „Jezus Chrystus, Boży Syn, Zbawiciel”.
7. Trzy przyczyny upadku cesarstwa zachodniorzymskiego
• **Najazdy ludów barbarzyńskich**
• **Kryzys gospodarczy** i osłabienie armii
• **Chaos polityczny**
8. Budowle rzymskie i ich funkcje
• Panteon – świątynia wszystkich bogów.
• Akwedukty – doprowadzały wodę do miast, łaźni i fontann z odległych źródeł.
• Bazylika – budynek publiczny, w którym zawierano transakcje handlowe.
• Koloseum – amfiteatr Flawiuszów, służył do walk gladiatorów, polowań na dzikie zwierzęta i publicznych widowisk. Był miejscem rozrywki i pokazem potęgi cesarstwa.
• Cyrki – podłużne tory wyścigowe przeznaczone do wyścigów jeźdźców lub rydwanów.
• Łuk triumfalny – upamiętniał zwycięstwa i chwałę władców.
• Kolumny – podtrzymywały budowle i pełniły funkcję dekoracyjną. Kolumny wolnostojące służyły upamiętnianiu zwycięstw i postaci, np. kolumna Trajana.