Taldekatzeak eta familien parte-hartzea eskolan

Talde homogeneoak: ondorioak

• Ikaskuntzan: Ez du errendimendua hobetzen; are gehiago, orokorrean txikitzen du. Ezberdintasunak handitzen ditu ikasleen artean. Emaitza onak dituztenei ez die aldaketa nabarmenik eragiten edo mesede egiten die. Emaitza txarrak dituztenek okerrago egiten dute (eragin negatiboa). Eskola uzteko arriskua handitzen da.
• Espektatiba eta autoestiman: Maila baxuko taldeen espektatibak murrizten ditu. Autoestimua eta norberaren ahalmenean konfiantza murrizten ditu. Estratifikazio soziala, sailkapena eta segregazioa sustatzen ditu.
• Kideen ikaskuntzan: Maila altuko ikasleek maila baxukoengan duten eragin positiboa desagertzen da. Beraz, ikasleen arteko irakaskuntza-aukerak murrizten ditu.
• Mugikortasunean: Goragoko mailetarako mugikortasun-aukera murrizten du (ikasleak "harrapatuta" geratzen dira).
• Kaltetuenak: Talde hauskorretako ikasleak dira kaltetuenak: atzerritarrak, familia desegituratuetakoak eta hezkuntza-premia bereziak (NEE) dituztenak.

Talde heterogeneoak: ondorioak

• Errendimenduan: Maila altuko eta baxuko ikasleen errendimenduan positiboki eragiten du (biei on egiten die). Ahalmen-urritasuna duten ikasleek emaitza hobeak lortzen dituzte eta autoestimu handiagoa garatzen dute erreferentziako taldeetan integratuta badaude. Beharrizan bereziak dituzten ikasleen presentziak ez du eragin negatiborik gainerako kideen errendimenduan.
• Beste eragin batzuk: Elkarrenganako errespetua, aniztasunaren onarpena eta lankidetza sustatzen ditu. Ahalmen-urritasuna duten ikasleek harremanetarako aukera gehiago dituzte eta gaitasun sozialak garatzen dituzte.

Epstein-en eredua: familien parte-hartzea

Epstein-en ereduaren arabera, familien parte-hartzea sei dimentsiotan banatzen da, eta bakoitzak familiaren eta eskolaren arteko harremana modu ezberdinean lantzen du:

1. Hazkuntza (parenting): Familiei laguntzea du helburu, etxe-ingurune egokia eskain dezaten. Eskolak tailerrak eta guraso-bilerak antolatzen ditu horretarako, pantailen erabilera, lo-ohiturak edo ikasketa-errutinak bezalako gaiak lantzen dituztenak.
2. Komunikazioa: Eskola eta familien arteko bi norabideko komunikazio erregularra bermatzea du helburu. Tutoretza presentzialak edo online, informazio-buletinen bidezko komunikazioa, edo plataforma digitalak erabiltzen dira, bai eginkizunak bidaltzeko, bai familiek mezuak bidaltzeko.
3. Boluntariotza (volunteering): Familiek zentroko jardueretan boluntario gisa parte hartzen dute. Adibide gisa, eskola-irteeretan guraso laguntzaile gisa aritzea, liburutegian irakurketa eta antolaketan laguntzea, edo jai eta kirol ekintzetan parte-hartze aktiboa izatea.
4. Etxeko ikaskuntza (learning at home): Familiak eskolaz kanpoko ikaskuntzan inplikatzea du helburu, curriculumarekin lotuta. Adibide praktikoak dira elkarrekin irakurtzea, familiaren zuhaitz genealogikoa ikertzea, edo esperimentu txikiak eta proiektuak egitea.
5. Erabakiak hartzea (decision making): Familiak zentroko gobernu-organoetan eta erabakiak hartzeko prozesuetan parte-hartzaile aktibo gisa sartzea du helburu. Horretarako bideak dira Eskola Kontseilua edo OOG, AMPA eta guraso-elkarteak, bizikidetza-batzordeak eta hobekuntza-proiektuak.
6. Komunitatearekin lankidetza: Eskola eta familiak komunitateko baliabideekin lotzea du helburu: zerbitzuak, elkarteak eta erakundeak, ikasleen garapena eta eskola-programak hobetzeko. Udal-liburutegia, kirol-elkarteak, gizarte-zerbitzuak eta kultura-erakundeak dira lankidetza-bide nagusiak.

Laburbilduz, sei dimentsio hauek elkarrekin hartuta komunitate hezigarri bat eratzen dute, non eskolak, familiak eta inguruneak ikaslearen garapen integralaren alde lan egiten duten.