Ugalketa Funtzioa eta Giza Ugaltze Aparatuak

Enviado por Comunidad Wikiteka y clasificado en Biología

Escrito el 15 de Octubre de 2025 en euskera con un tamaño de 2,66 KB

Ugalketa Funtzioaren Funtsezko Prozesuak

Gametogenesia: Gametoak eratzeko prozesua da, gonada (organo espezializatu) deritzenetan gertatzen dena.
Ernalketa: Bi gametoak elkartu eta zigotoa eratzeko prozesua da. Barneko prozesua da, emakumearen ugaltze-aparatuan gertatzen dena.
Enbrioiaren garapena: Zelula zatitu eta zigotoko zelula kopurua handitzeko prozesua da, eta horren ondorioz, enbrioia sortzen da. Enbrioia hazi eta eraldatu egiten da fetu bihurtu arte.
Erditzea: Haurra jaiotzeko prozesua da. Fetuak amaren sabelean hazten da eta jaioberria bizirik eta guztiz formatuta sortzen da.
Garapena: Gorputza handitzeko prozesua da, zelula kopurua handitzearen eta zelulak heltzearen ondorioz gertatzen dena.

Gizonezkoen ugaltze-aparatua honako organo hauek osatzen dute:

Barrabilak: Gizonezkoen gonadak dira, eta espermatozoideak sortzen dituzte. Abdomeneko barrunbearen kanpoaldean daude, eskroto deritzon azal-tolestura batean. Han, tenperatura gorputzean baino 2ºC baxuagoa da.
Zakila: Organo kopulatzailea da. Aurrealdea zabalagoa da (glande deritzona), eta prepuzio izeneko azal-tolestura batek estaltzen du. Barnealdea egitura arolek osatzen dute: odol-hodiak dilatatzen direnean, odolez betetzen dira eta zakila zut jartzen da (erektatzen da).
Ugaltze-bideak: Espermatozoideek gorputzetik ateratzeko bidean ibiltzen dituzten hodiak dira: epididimoak, hodi deferenteak eta uretra.
Guruin erantsiak: Substantziak jariatzen dituzte ugaltze-aparatuaren barruan. Hauek dira: semen-besikulak, prostata eta Cowper-en guruinak.

Bulba honako hauek osatzen dute:

Baginako zuloa
Ezpain handiak: Bi azal-tolestura iletsu dira, eta kanpoko gainerako genitalak estaltzen dituzte.
Ezpain txikiak: Ezpain handien barruan dauden bi azal-tolestura dira.
Klitoria: Organo zutikor txiki bat da, oso sentikorra nerbio-bukaera asko dituelako. Ezpain txikiek bat egiten duten tokian dago, aurrealdean.

Obulutegiak eta ugaltze-bideak dira. Ugaltze-bideak gametoek ibiltzen dituzte:

Ugatzak ere emakumezkoen ugaltze-aparatua osatzen dute. Bi guruin dira, eta esnea sortzen dute haurra jaiotzen denean.