Układ krążenia: funkcje, budowa serca, naczynia krwionośne i grupy krwi

Funkcje układu krążenia

• zapewnia łączność między komórkami, tkankami i narządami;
• pośredniczy między środowiskiem zewnętrznym a komórkami;
• dostarcza tlen i substancje odżywcze oraz odprowadza dwutlenek węgla;
• transportuje do komórek substancje odżywcze, budulcowe i odpornościowe;
• przenosi produkty przemiany materii i hormony;
• reguluje temperaturę ciała, przenosząc ciepło z cieplejszych miejsc do chłodniejszych, np. z mięśni do chłodniejszych obszarów.

2. Budowa serca

Serce tworzy mięśniowa poprzecznie prążkowana przegroda, a otacza je osierdzie (worek).

Składa się z dwóch przedsionków rozdzielonych przegrodą międzyprzedsionkową oraz dwóch komór oddzielonych przegrodą międzykomorową. Do lewego przedsionka uchodzą cztery żyły płucne, doprowadzające krew z płuc. Do prawego przedsionka uchodzą żyły główne, doprowadzające krew z całego ciała.

Z komór wychodzą naczynia wyprowadzające krew z serca: z lewej komory aorta, a z prawej pień płucny.

Między prawym przedsionkiem a prawą komorą znajduje się zastawka trójdzielna, a między lewym przedsionkiem a lewą komorą – zastawka dwudzielna. Zastawki zapewniają jednokierunkowy przepływ krwi.

3. Budowa naczyń krwionośnych

• a) Tętnice – odprowadzają krew z komór serca do tkanek. Zwykle transportują krew utlenowaną (wyjątkiem jest tętnica płucna), a ich ściana jest mięsista, sprężysta i ma grube warstwy.
• b) Żyły – doprowadzają krew z tkanek i narządów ciała do serca. Zwykle transportują krew odtlenowaną, a ich ściana jest miękka i ma cienkie warstwy.
• c) Naczynia włosowate – umożliwiają wymianę substancji między krwią a tkankami. Dostarczają komórkom tlen i składniki odżywcze, a zabierają dwutlenek węgla oraz produkty przemiany materii.

Grupy krwi

Błona erytrocytów zawiera antygeny A, B i D, a antygeny A i B określają cztery grupy krwi. W surowicy znajdują się przeciwciała anty-A i anty-B, które reagują z obcymi antygenami. Ich połączenie może wywołać aglutynację, czyli zlepianie się krwinek.

Krew osoby z antygenem D oznacza się jako Rh+. U osób Rh− przeciwciała przeciw antygenowi D są produkowane po kontakcie z krwią Rh+, np. w wyniku niewłaściwej transfuzji lub niezgodności między matką a płodem.