Ukrainako Gerra: Putin, Zelenski eta NATOren arteko tentsioak

1990eko hamarkada

Vladimir Putin boterera heldu zen eta KGBko lehen ministroa izan zen. 1991an Estatu golpe bat eman zen Mikhail Gorbachoven kontra baina ez zuten ezer lortu. SEBS desegin egin zen eta barruan zeuden nazioak errepublika independentea bihurtu ziren. 15 nazio zeuden eta horretariko 1 Ukrania izan zen. Pixkanaka Europara hurbiltzen hasi zen (NATO / Europar Batasunean). Ukraniako presidentea Viktor Yanukovich izan zen garai hartan.

2013 eta 2014

2013an Natok eta Europar Batasunak Ukrania eta Georgia barrura sartzea gonbidatu zuten baina Putinek Viktorreri eskatu zion ez elkartzeko Europarekin beraiek egindako batzar batean. 2014ko otsailean, herritarren protestak eta errepresioa hasi zen. Biolentzia izan zen alderdi garrantsitzuena eta Euromaiden deitu zioten borroka haiei. Manifestazio handiak ez zutelako Naton ez Europar Batasunean sartu nahi eta 100 hildako egon ziren eta urte horretan hasi ziren gerraren lehenengo pausoak. 2014ean Krimeako penintsula inbaditu zuten Itsaso Beltzeko sarrera eta Errusiaren lurralde oso historikoa zelako. Errusiak referendum ilegal bat egin zuen Krimea ofiziala izateko. Putinen hurrengo urratsa, Donbas inbaditzea zen eta bertako ProRusoak nahiago zuten Ukrania Errusiako eskuetan jaustea Europar Batasunean baino. Bi lurraldeak ofizialki Ukraniakoak dira erreferemduna ilegala izan zelako.

2019 eta 2021

2019an Europak Errusia salatu zuen baia ez zuten ezer ere ez lortu. Konturatu ziren gatazka konplexuagoa zela gasarengatik, Errusiako gasa ukraniako gasoduktoak pasatu eta Europara heltzen zelako. Zelenski aukeratua izan zen herriak presidentea izateko. Duda askoren ondoren, lortu egin zuen herriaren babesa. 2021ean Zelenskik argi zeukan NATOn sartzea eta prozesua arintzea. Inork ez zuen beratan sinesten. Herriarekin baitzegoen ez Errusiarekin. Gauzak aldatuz ahala, herriaren nahiak eta presidenteak bat egin zuten. NATOn sartu nahi zuen babes bila bestela noraezean egongo zen. Baina Putinek ezetza esaten dio; ez du nahi Ukraria NATOn sartzerik.

2022

2022ko Urtarrilean mugimendu militarrak hasten dira Errusiaren partetik Bielorrusiako lurraldeetarantz. Otsailaren 24ean Ukraniako inbasioa hasten da. Putinek gerraren deklarazioa, Naton sartzeko aitzakiarekin.

Gaur

Egungo egoerarekin alderatuz, oraindik gerran jarraitzen dute. Ondorio ikaragarriak izan ditu Europarengan. Adb: prezioen igoera eta ekonomiaren atzeraka, bertako jendea babes bila etorri da onantz, sufrimendua oraindik ez da desagertu, egunez egun hildako eta desagertuen zifrak gorantz egin dute… Pentsatu da gerra ez zuela asko iraunduko baina gauza ez dator hoberantz. Luzea eta gogorra izaten ari da.