Uraren Propietate Biologikoak eta Biomolekulak

Uraren propietate biologikoak

Urak funtzio biologiko garrantzitsuak betetzen ditu:

• Garraiatzailea eta termorregulatzailea: Odolak larruazala berotu eta izerdia lurrundu egiten du gorputza hozteko. Likido organikoek gorputza berotu edo hozten dute.
• Termorregulazioa: Laku eta ozeano izoztuetan bizia egotea ahalbidetzen du.
• Disolbatzailea: Disolbatzaile gisa jokatzen du; substantzia ionikoak, polarrak eta molekula anfipatikoak disolbatzen ditu.
• Biokimikoa: Hainbat erreakziotan parte hartzen du.
• Propietate fisiko-kimikoak: Molekulen arteko kohesioa eta atxikidura, bero espezifiko handia, ahalmen disolbatzaile handia, 1kg/dm³-ko dentsitatea eta ionizatzeko joera ditu.

Zelulen oreka osmotikoa eta azido-base oreka

Oreka osmotikoa eta osmosia

Uretan disolbaturiko gatzek ur-molekulen mugimendua baldintzatzen dute mintz plasmatikoan zehar. Ur-molekulak kontzentrazio gutxieneko disoluziotik (hipotonikoa) kontzentrazio gehieneko disoluziora (hipertonikoa) pasatzen dira.

Dialisia eta difusioa

• Dialisia: Difusio selektiboa da; molekula txikiek soilik zeharkatzen dute mintza.
• Difusioa: Mintz iragazkorraren bidez, solutu-molekulek gradientearen alde pasatzen dira, energiarik behar izan gabe.

Oreka azido-basea

• Tanpoi fosfatoa: Zelula barneko pH-a erregulatzen du.
• Bikarbonatoa: Ingurune extrazelularra orekatzen du.

Substantzien disolbagarritasuna

• Substantzia ionikoak: Gatz mineralak dira, dipoloak. Katioien eta anioien artean tartekatzen dira, gatza guztiz bereiziz (solbatazio ionikoa).
• Polarrak: Glukosa bezalako substantziak dira; ura gai da substantzia polar ez-ionikoak disolbatzeko.
• Molekula anfipatikoak: Talde hidrofiloz (uretan disolbatzen diren zatiak) eta talde hidrofobikoz (uretan disolbatzen ez diren zatiak) osatuta daude.

Biomolekulak

Elementu primarioak

O, C, H, N, P, S. Ezaugarriak: elektronegatiboak dira, beste elementu kimikoekin erraz elkartzen dira eta lotura kobalente egonkorrak eratzen dituzte. Azpimarratzekoa da karbonoaren zenbaki atomikoa 6 dela.

Funtzioak

Biomolekulek funtzio energetikoa eta egiturazkoa betetzen dituzte. Elementu sekundarioek ere funtzio espezifikoak dituzte.