Wielkie odkrycia geograficzne: przyczyny, najważniejsze wyprawy i skutki dla świata

1. Wielkie odkrycia geograficzne

a) Przyczyny odkryć

• przeludnienie w Europie
• niedobór pól uprawnych
• zdobycie przez Turków Konstantynopola i zablokowanie lądowej drogi do Indii
• chęć poznania tajemnic Ziemi
• rozwój kartografii – pisanie map
• rozwój przyrządów nawigacyjnych
• postęp w budowie żaglowców

b) Podboje kolonialne

• zdobywanie nowych terenów
• zakładanie kolonii
• rozwój handlu i gospodarki kolonialnej

c) Wielkie odkrycia geograficzne – najważniejsze daty

• 1488 – Bartolomeu Dias – Portugalia
• 1492 – Krzysztof Kolumb – Włochy/Hiszpania
• 1498 – Vasco da Gama – Portugalia
• 1499–1500 – Amerigo Vespucci – Włochy/Hiszpania
• 1509–1521 – Ferdynand Magellan – Hiszpania/Portugalia

Przyczyny wypraw odkrywczych

Przyczyny:

• rozwój techniki żeglarskiej
• lepsze mapy i przyrządy nawigacyjne
• nowe statki – karawela i karaka
• rozwój wiedzy geograficznej
• zainteresowanie teorią o kulistości Ziemi
• przeludnienie i brak nowych ziem pod uprawę
• niedobór srebra i złota
• chęć znalezienia nowej drogi do Indii
• Turcy zdobyli Konstantynopol (1453) i utrudnili handel drogami lądowymi
• chęć zdobycia nowych terenów i bogactw

2. Najważniejsze wyprawy

Bartolomeu Dias

• 1488 r. → opłynął południowy kraniec Afryki
• → Przylądek Dobrej Nadziei

Krzysztof Kolumb

• 1492 r. → chciał dotrzeć do Indii drogą na zachód
• → dotarł do Ameryki

Vasco da Gama

• 1498 r. → jako pierwszy Europejczyk drogą morską dopłynął do Indii

Ferdynand Magellan

• 1519–1522 r. → wyprawa jako pierwsza opłynęła Ziemię
• → Magellan zginął podczas wyprawy, a załoga wróciła do Hiszpanii.

Amerigo Vespucci

• → uznał, że odkryte ziemie są nowym kontynentem, a nie częścią Azji
• → od jego imienia pochodzi nazwa Ameryka.

3. Skutki wielkich odkryć

• Europejczycy poznali nowe lądy i morza
• potwierdzono, że Ziemia jest kulista
• rozwój żeglugi i handlu
• rozpoczęła się ekspansja kolonialna
• Hiszpania i Portugalia zdobywały kolonie
• do Europy napływały złoto i srebro
• sprowadzono nowe rośliny i zwierzęta

Wymiana roślin i zwierząt

Z Nowego Świata do Starego:

• ziemniaki
• kukurydza
• pomidory
• fasola
• kakao
• tytoń

Ze Starego Świata do Nowego:

• konie
• bydło
• owce
• świnie
• pszenica
• ryż

4. Cywilizacje prekolumbijskie

Majowie

• Meksyk i Gwatemala
• rozwój matematyki i astronomii
• stworzyli kalendarz
• mieli własne pismo
• budowali miasta i świątynie

Aztekowie

• Meksyk
• stworzyli rozległe państwo
• budowali miasta i piramidy
• rozwijali matematykę i astronomię

Inkowie

• Peru, Ekwador, Boliwia, Chile
• stworzyli rozległe państwo
• budowali drogi i mosty
• rozwijali rolnictwo
• używali kipu do zapisywania informacji

5. Konkwista

Konkwista = podbój terenów Ameryki przez Europejczyków.

Hernán Cortés

• → podbił Azteków

Francisco Pizarro

• → podbił Inków

6. Gospodarka kolonialna

Europejczycy zakładali kolonie i wykorzystywali ich surowce oraz ludność.

Handel trójkątny

Europa ↔ Afryka ↔ Ameryka

• z Europy → towary
• z Afryki → niewolnicy
• z Ameryki → surowce i produkty kolonialne

7. Dualizm gospodarczy w Europie

Europa Zachodnia

• rozwój handlu
• rozwój miast
• rozwój rzemiosła
• gospodarka bardziej nowoczesna

Europa Wschodnia

• dominacja rolnictwa
• rozwój folwarków
• pańszczyzna
• mniejsza rola miast

8. Skutki ekspansji kolonialnej

• rozwój handlu międzynarodowego
• rozwój europejskich państw
• napływ złota i srebra do Europy
• rozwój gospodarki towarowo-pieniężnej
• rozwój niewolnictwa
• wyniszczanie ludności tubylczej
• Europejczycy przejęli wiele terenów w Ameryce

⭐ Daty, które musisz znać

• 1453 – zdobycie Konstantynopola przez Turków
• 1488 – Bartolomeu Dias
• 1492 – Krzysztof Kolumb
• 1498 – Vasco da Gama
• 1519–1522 – wyprawa Magellana
• XVI w. – rozwój podbojów i kolonizacji Ameryki