Zelula Biologia: Mintza, Loturak eta Zelula Moten Konparaketa
Clasificado en Biología
Escrito el en
vasco con un tamaño de 307,2 KB
Zelula Mintzaren Konposizioa
Fosfolipidoak
Anfipatikoak dira: buru hidrofiloa eta isats hidrofoboak dituzte.
Esfingolipidoak
Adibidez, glukolipidoak.
Esterolak
Kolesterola da nagusia animalia-zelulan.
Kolesterola
Kolesterola ugari duten mintzek iragazkortasun eta jariakortasun txikiagoa dute.
Jariakortasunean eragina duten faktoreak
- Gantz-azido aseek: Jariakortasuna txikitzen dute.
- Gantz-azido asegabeek: Trinkotasuna galtzea eragiten dute (jariakortasuna handitzen).
- Gantz-azidoen luzera: Luzera handiagoak interakzio hidrofobiko gehiago izatea eragiten du.
- Tenperatura: Txikitu ahala, molekulen mugikortasuna ere txikitzen da.
Zelulen Arteko Loturak
Lotura Estuak (Tight Junctions)
Ondoko zelulak epitelioetara lotzen dituzte, hesi moduan. Molekulak eta ioiak zeharkatzea oztopatzen dute.
Hari-zuntz batez osatuta daude (Klaudina, Okludina), zelularen perimetro osotik hedatzen direnak. Inguruneko zelulen zuntzei lotzen zaizkien beste lotura mota batzuekin lotu daitezke (Lotura-konplexuak).
Gap Loturak (Komunikazio Loturak)
Bide irekiak eratzen dituzte zitoplasmen artean. Animalia-ehunen zeluletan aurkitzen dira.
Ioi inorganikoak eta uretan disolbagarriak diren molekula txikiak pasatzen dira haietatik. Zelulen erantzun koordinatuak sortzen dituzte (adibidez, bihotz-muskuluaren uzkurduraren sinkronizazioa).
Plasmodesmoak
Landare-ehunen komunikazio-bideak dira (Gap loturen antzekoak).
Mintz plasmatikoen artean ez dago etenik (zelulak substantzia baten bidez lotuta daude).
Landare Zelularen Horma
Erdiko Xafla
Lehen geruza da. Funtzioa: ondoz ondoko zelulak lotzea.
Lehen Mailako Horma
Estu samarra da (zelulak hazteko aukera dauka). Mintz plasmatikoak jariatutako substantziez eratuta dago.
Bigarren Mailako Horma
(Zelula hazteari utzi dionean sortzen da). Oso lodia eta zurruna da.
Geruza berriak mintz plasmatikoaren eta lehen mailako hormaren artean kokatzen dira. Lehen mailakoaren antzeko osaera du.
Zelula Moten Konparaketa
Prokariotoak eta Eukariotoak
| Ezaugarria | Prokariotoak | Eukariotoak |
|---|---|---|
| Tamaina | Eukariotoak baino txikiagoak | Handiagoak |
| DNA | Zirkularra | Lineala |
| DNA kokapena | Zitoplasman, mintzik gabe | Nukleoan, mintz batekin |
| Organuluak | Erribosomak soilik | Asko |
| Erribosomak | Eukariotoetan baino txikiagoak. Koefizientea: 70 S | Handiagoak. 80 S |
| Zitoeskeletoa | Eukariotoetan baino gutxiago garatuta | Oso zabala |
Animalia eta Landare Zelulak
| Ezaugarria | Animalia-zelula | Landare-zelula |
|---|---|---|
| Zelula-pareta | Ez | Bai |
| Zentrosoma | Bai, zentrioloekin | Bai, zentriolorik gabe |
| Kloroplastoak | Ez | Bai |
| Bakuoloak | Txikiak edo bat ere ez | Bakuolo handi bat erdian |
| Zilioak eta flageloak | Batzuetan | Ez |