Ciclos biogeoquímicos: ciclo del carbono y ciclo del nitrógeno en la biosfera
Resumen
El documento explica dos ciclos biogeoquímicos esenciales: el ciclo del carbono, desde la fijación del CO₂ por la fotosíntesis hasta su retorno a la atmósfera, y el ciclo del nitrógeno, con la fijación, asimilación, retorno y desnitrificación. Permite entender cómo circulan estos elementos entre seres vivos, suelo, atmósfera y océanos.
Puntos clave
- Los productores fijan el CO₂ atmosférico mediante la fotosíntesis y lo convierten en materia orgánica.
- La respiración celular libera CO₂ a la atmósfera; la quema de combustibles fósiles también lo libera.
- Algunos organismos marinos forman carbonato de calcio (CaCO₃), que puede transformarse en rocas calizas y devolver carbono a la atmósfera por meteorización.
- El 78 % del volumen de la atmósfera es nitrógeno gaseoso (N₂), que la mayoría de los seres vivos no puede usar directamente.
- La fijación del nitrógeno la realizan bacterias del suelo o en simbiosis con leguminosas, además de tormentas eléctricas y la industria.
- Las bacterias desnitrificantes usan nitratos del suelo y devuelven N₂ a la atmósfera, cerrando el ciclo.
O Ciclo do Carbono
Os produtores **fixan** o **CO₂ atmosférico** mediante a **fotosíntese** e o transforman en **materia orgánica**. Os consumidores e os descompoñedores incorporan este carbono a través da **cadea alimentaria**.
Fluxo e Retorno do Carbono
Cando morren os produtores e os consumidores, os **descompoñedores** actúan sobre a súa materia orgánica e a maior parte do carbono volve ao medio e queda de novo á disposición dos produtores que o poden tomar disolto. Cando os organismos realizan **respiración celular** liberan **CO₂** á atmosfera.
Carbono Almacenado e Liberación Antrópica
O carbono almacenado nos **combustibles fósiles** pode volver á atmosfera despois de millóns de anos pola queima dos combustibles fósiles, que desprende **CO₂** á atmosfera.
Procesos Xeolóxicos e Mariños
Algúns organismos mariños utilizan **CO₂** disolto na auga para formar cunchas e esqueletos de **carbonato de calcio** (**CaCO₃**), que co tempo se transforma en **rochas calcarias**. Estas rochas, por **meteorización**, poden devolver o carbono á atmosfera despois de millóns de anos. Nas **erupcións volcánicas** tamén se libera carbono á atmosfera en forma de **CO₂**.
O Ciclo do Nitróxeno
O **78 %** do volume da atmosfera é **nitróxeno gaseoso** (**N₂**), pero moi poucos seres vivos o poden utilizar directamente.
Fixación do Nitróxeno
Determinadas **bacterias** que viven libres no solo ou en **simbiose** nas raíces das **leguminosas** poden captar o nitróxeno atmosférico e transformalo en **nitratos** asimilables polas plantas. Existe tamén fixación por **tormentas eléctricas** e pola **industria**.
Asimilación e Transferencia
Mediante a **fotosíntese**, as plantas incorporan o nitróxeno disolto no solo e o utilizan para formar **compostos orgánicos**. A través da alimentación, o nitróxeno presente nos compostos orgánicos dos produtores pasa aos consumidores, que o utilizan para formar **proteínas** e **ácidos nucleicos**.
Retorno e Desnitrificación
Os restos orgánicos que xeran os seres vivos cando morren e os seus excrementos devolven o nitróxeno ao medio, e as **bacterias nitrificantes** transfórmano en **nitratos**. Así, o nitróxeno volve a estar á disposición dos produtores, e o ciclo péchase coas **bacterias desnitrificantes**, que utilizan no seu metabolismo os nitratos do solo e xeran **N₂** que volve de novo á atmosfera.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
¿Cómo vuelve el carbono a la atmósfera?
Vuelve mediante la respiración celular de los organismos, la quema de combustibles fósiles, la meteorización de rocas calizas y las erupciones volcánicas.
¿Por qué el nitrógeno atmosférico no puede usarlo directamente la mayoría de los seres vivos?
Porque el N₂ atmosférico es muy estable y solo algunas bacterias pueden captarlo y transformarlo en nitratos asimilables por las plantas.
¿Qué papel tienen las leguminosas en el ciclo del nitrógeno?
Algunas bacterias viven en simbiosis con sus raíces y fijan el nitrógeno atmosférico, transformándolo en nitratos que las plantas pueden aprovechar.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.