A Estrutura e Validación das Teorías Científicas: Concepcións e Criterios de Avaliación

A Natureza e Estrutura das Teorías Científicas

Unha teoría ten que ver etimoloxicamente cunha cerimonia relixiosa e tamén coa contemplación. Coa aparición das ciencias, adoita referirse cunha teoría a unha teoría científica, é dicir, un conxunto de enunciados e leis que teñen entre si relacións de deducibilidade, cuxa verdade está suficientemente probada por observación ou experiencia. Mediante estes elementos cumpre a ciencia o seu obxectivo de producir enunciados xerais sobre o mundo.

Características Esenciais dunha Teoría Científica

As características que ten que ter unha teoría científica son:

1. Relación sistemática dos seus enunciados.
2. Contrastabilidade dos seus enunciados mediante observación e experiencia.
3. Capacidade de explicación e de predición.

Dúas Maneiras de Entender a Natureza dunha Teoría

Hai dúas maneiras de entender a natureza dunha teoría científica:

1. Concepción Sintáctica

Unha teoría científica sería un cálculo lóxico que recibe ou ao que se lle dá unha interpretación empírica. Esta concepción deféndea o Círculo de Viena. Segundo eles, unha teoría científica ten unha estrutura concreta que se manifesta en catro compoñentes:

1. Compoñente lóxico-matemático: Aparato lóxico-matemático que utiliza a teoría.
2. Campo teórico: Son os termos que utiliza a teoría e as leis que se expresan a partir de ditos termos.
3. Compoñente observacional: Son os fenómenos observables que explica a teoría.
4. Compoñente de intercorrespondencia: É tanto teórico como observacional e permite aplicar a teoría á experiencia.

2. Concepción Semántica

As teorías científicas serían modelos ideais que afirman ou negan que un determinado sistema empírico se corresponde ou non cun modelo teórico. A semellanza entre o modelo teórico e a experiencia é o que permite afirmar que as hipóteses científicas son aproximadamente verdadeiras. A correspondencia entre a teoría e a experiencia é o que permite avaliar unha teoría científica.

Formas de Avaliar unha Teoría Científica

Existen catro formas de avaliar unha teoría científica:

• Desde a coherencia interna da teoría: Permite avaliar as consecuencias da teoría e ver se chegamos ou non a unha contradicción.
• Desde a súa forma lóxica: Permite comprobar se unha teoría é empírica ou non.
• Desde a comparación entre teorías: Permite saber se unha teoría fai avanzar o coñecemento máis que outra, é dicir, se é máis progresista.
• Desde as consecuencias empíricas observables: Este é o criterio fundamental de validación.

Nós somos como arañas e as teorías científicas son teas de araña que nos permiten capturar o mundo. Non hai que confundilas co mundo mesmo, pero sen elas estariamos moito máis lonxe de comprendelo e facelo noso.