Evolución da Lengua Galega, Vanguardas Literarias e Sintaxis

A Estandarización e a Norma na Lingua Galega

A variante estándar, común a todos os falantes, permite transmitir información de xeito neutro e fortalece o sentimento de unidade lingüística. Na escolla inflúen estes criterios: criterios cuantitativos, literarios e político-ideolóxicos.

Etapas no Proceso de Estandarización e Normalización do Galego

• 1. Galego popular: Non existe conciencia nin formación suficiente para confeccionaren e adoptaren un modelo.
• 2. Galego enxebrista: Comeza a aparecer unha certa intención estandarizadora. Búscase a unificación supradialectal e a diferenciación do castelán.
• 3. Proestándar: Búscase a simplicidade ortográfica e gramatical e corrixir os excesos diferencialistas da etapa anterior.
• 4. Estándar: Aumentan os usos formais e elaborase unha normativa que se fai oficial en 1983.

Ao longo do século XX maniféstanse dúas tendencias para fixar o modelo normativo:

• O Lusismo: Achegando as súas escollas ao portugués.
• O Isolacionismo: Propón como modelo o do castelán.

As normas que se afastan do modelo común adoitan chamarse desviacións da norma. Destacan:

• Os dialectos.
• Os vulgarismos (alteración das vocais ou das consonantes).
• Os arcaísmos.
• Os hiperenxebrismos.
• Interferencias: Préstamos innecesarios que desprazan o uso dunha palabra (castelanismos, anglicismos, lusismos...).

Ramón Otero Pedrayo e a súa Traxectoria Literaria

R. Otero Pedrayo: Autor máis prolífero da súa época, posúe unha das obras máis amplas e vizosas de toda a historia da literatura galega. O seu estilo é refinado e complexo, de sintaxe exuberante e barroca. É o primeiro gran novelista galego.

Iniciouse con tres relatos breves: Pantelas, home libre, O purgatorio de Don Ramiro e Escrito na néboa. Distínguense dous grupos de novelas:

1. Obras realistas: Ex. Os camiños da vida.
2. Novelas culturais: Ex. Arredor de si (1930).

As Vanguardas na Literatura Galega

Vanguardas: Conxunto de movementos de renovación estética que se desenvolveron en Europa no primeiro terzo do século XX. Caracterízase pola defensa da liberdade creativa, o gusto pola orixinalidade, o espírito lúdico e transgresor, o hermetismo, a ruptura do racionalismo, o predominio da metáfora e a defensa da finalidade estética da arte.

As Vanguardas na Literatura Galega

Unha serie de mozos nacidos polo ano 1900 combinaron o compromiso nacionalista coas ansias de renovación estética. A poesía galega viviu unha renovación importante nos anos 20.

Características Xerais

• Actitude crítica coa poesía do século XX.
• Vontade de renovación na arte galega.
• Conservación de certos trazos tradicionais e a conciencia de grupo.

Vicente Risco foi un dos principais divulgadores da vangarda. Cómpre destacar o manifesto Máis Alá! de Manuel Antonio e Álvaro Cebreiro; este manifesto foi unha chamada á mocidade para que rompese cos lazos do pasado e cos vellos moldes estéticos. Os autores vangardistas difundiron a súa obra a través de revistas.

Sintaxe e Tipoloxía de Oracións

Subordinada Adxectiva

Pode ser explicativa ou especificativa. Destacan catro tipos:

• Pronome relativo: que, o cal, os cales, quen, cuxo.
• Adverbio relativo: onde, cando, como.
• Funcións: Suxeito, CD, de participio.

Subordinada Substantiva

• Enunciativas: (que)
• Interrogativas: Totais (se) ou parciais (interrogativas).
• De infinitivo.

Funcións Sintácticas Principales

• Suxeito: Quen fai a acción?
• CD: Que cousa?
• Suplemento: De que?
• Atributo: Con que verbo?