Literatura Galega de Posguerra: Autores Chave, Poesía Social e Nova Narrativa

Poesía Galega de Posguerra e Compromiso Social

Celso Emilio Ferreiro

Celso Emilio Ferreiro introduciu o socialrealismo na literatura galega cunha poesía comprometida politicamente, herdeira da poesía cívica de Curros Enríquez, que denuncia as inxustizas e a falta de liberdade, con constantes referencias ás consecuencias da Guerra Civil.

• Viaxe ao país dos ananos: racha coa visión idealizada dos galegos na emigración, mostrando que viven resignados e rexeitan a súa orixe.
• Longa noite de pedra: título símbolo da situación que vivía Galicia baixo a ditadura franquista.
• Onde o mundo se chama Celanova: poemas de amor dedicados á súa dona.
• A fronteira infinda.

Bernardino Graña

A produción de Bernardino Graña caracterízase polo emprego do verso libre, as enumeracións caóticas, a forte presenza do mar e termos mariñeiros, así como por un ton manifesto nos seus poemas antifranquistas.

• Poema do home que quixo vivir.
• Profecía do mar.
• Non vexo Vigo nin Cangas: denuncia a deshumanización da sociedade moderna e a catástrofe ecolóxica que ameaza o planeta.

Uxío Novoneyra

Uxío Novoneyra centra a súa obra na súa terra de orixe: o Courel. Experimenta co trazo caligráfico e emprega recursos tanto populares coma cultos e de vangarda (destacando o fonosimbolismo, figura que consiste en conseguir evocar un significado mediante un son, por exemplo: «Tic»).

• Os eidos: procura a harmonía do home coa paisaxe, afonda na reflexión sobre a vida e a morte, e expresa a preocupación existencial do ser humano e do universo.

Manuel María Fernández Teixeiro

A súa temática é existencial con tons surrealistas, infantís e intimistas, recuperando vivencias, lugares e sentimentos do pasado. Escribe versos combativos, cheos de ironía e sarcasmo.

• Poemas de outono.
• Morrendo a cada intre.
• Terra Chá: o ser humano e a paisaxe conviven en harmonía, ao tempo que denuncia a dureza da vida dos labregos.

Xohana Torres

Xohana Torres achega unha poesía variada e rica en matices:

• Reivindicación explícita da súa condición de muller.
• Presenza constante do mar, descrito con imaxes próximas ao impresionismo.
• Tons intimistas centrados na soidade, o amor, a morte e a fugacidade do tempo.

A Narrativa da Posguerra e a Renovación Literaria

Xosé Neira Vilas

Ofrece unha visión realista e crítica da Galicia rural e da experiencia da emigración.

• Memorias dun neno labrego: o personaxe protagonista, Balbino, relata a súa vida na aldea reflectindo as supersticións, o amor, a amizade, a morte e a opresión vivida durante a Posguerra. Forma ciclo narrativo xunto con Cartas a Lelo e Aqueles anos do Moncho.
• Xente no rodicio (o rodicio é a roda do muíño que fai virar o eixe e mover a moa): retrata a crueldade e a realidade do campo galego marcada pola desesperanza, a pobreza, a submisión e o caciquismo.
• O home de pau: conxunto de relatos sobre a vida urbana e os atrancos para a realización do ser humano (masificación, tráfico, illamento, incomunicación, acoso e publicidade).

A Nova Narrativa Galega

Movemento caracterizado por unha nova forma de narrar que racha definitivamente coas fórmulas tradicionais e introduce técnicas e temáticas plenamente renovadas:

• Ruptura coa cronoloxía lineal do argumento.
• Substitución do narrador tradicional pola voz directa dos personaxes mediante a técnica do monólogo interior.
• Espazos imprecisos e preferencia do ámbito urbano fronte ao rural.
• Desaparición do límite estrito entre a realidade e a ficción.
• Incorporación de linguaxes e recursos técnicos propios do cine e da banda deseñada.
• Protagonismo de personaxes anónimos, marxinais e inadaptados.

Carlos Casares

Membro da Real Academia Galega (RAG), director da Editorial Galaxia e da Revista Grial, e presidente do Consello da Cultura Galega. A súa obra céntrase en personaxes sórdidos (sucios e miserables) e violentos dentro de ambientes abafantes (sufocantes e xeradores de angustia).

• Vento ferido: relatos breves que tratan temáticas crúas como a violencia, a represión e a soidade.
• Cambio en tres: emprega a técnica obxectualista, describindo os obxectos coma se a mirada fose a dunha cámara cinematográfica.
• Xoguetes para un tempo perdido: obra de carácter autobiográfico onde o personaxe de Elías Paz narra a súa infancia, xuventude e o seu paso pola universidade.
• Os escuros soños de Clío.

Xosé Luís Méndez Ferrín

Membro da RAG e un dos máximos expoñentes e referentes da literatura galega contemporánea, recoñecido polo seu extraordinario dominio da narrativa curta.

• Percival e outras historias: compilación de contos, moitos deles de corte fantástico.
• O crepúsculo e as formigas: relatos protagonizados por personaxes gobernados por baixos instintos, a violencia e a tolemia.
• Arrabaldo do norte (arrabaldo: barrio situado fóra do recinto principal da poboación).
• Arnoia, Arnoia.