Adverbios de cantidad (a cuánto)
- Allaapa (mucho)
- Atska (arto)
- Llapan (todo)
- Hapallan (uno solo, solo)
- Ichiklla (poquito)
- Imapis (nada)
- Wallka (poco)
- Pullan (mitad)
- Llapalla (totalmente)
Adverbios de afirmación
- Awmi (sí)
- Ari (sí)
- Aw (sí)
- Tsiqa rasumpa (ciertamente)
- Rasumpaypa (verdaderamente)
- Tsaymi (cierto)
- Tsaynawmi (así es)
Vocabulario
- Qipanchaw (detrás de)
- Puntanchaw (en frente de)
- Hananchaw (sobre)
- Rurinchaw (debajo de, dentro de)
- Kuchunchaw (al lado de)
- Chawpinchaw (entre)
- Hanan (encima)
- Uran (abajo)
- Itsuq (izquierda)
- Allawka (derecha)
Preguntas de ubicación
- ¿Pitan chawpinchaw kaykan?
- ¿Imakuna wamrapa itsuqninchaw kan?
- ¿Imakunatan wamrapa allawkanchaw kan?
- ¿Imakunatan wamrapa hanachaw kan?
- ¿Imatan wamrapa qipanchaw kaykan?
Otros vocablos
- Árbol (tsaki)
- Hojas (rapra)
- Nube (pukatay)
Frases de ejemplo
- Nuqa quya quya kiruukunata paqaa. (Yo lavo mis dientes muy temprano).
- Nuqa quya quya uryaa. (Yo trabajo muy temprano).
- Nuqa quyachaw ichaa. (Yo boto la basura en la mañana).
- Nuqa pullan hunaq kastawan mikurquu. (Yo comí al mediodía con mi familia).
- Nuqa inti arwaq yachaywayita aywaa. (Yo voy a la Universidad al atardecer).
- Nuqa paqas ruranata ruraa. (Yo hago mi tarea en la noche).
- Nuqa paqaraq yanasakunawan futbolta pukllaa. (Yo juego fútbol con mis amigos toda la noche).
- Nuqa paqaschaw chiinatawan parlaa. (Yo hablo con mi enamorada en la noche).
- Nuqa pullan paqa punushaq. (Yo dormiré a la medianoche).
- Nuqa puwaq horakuna huk hunaqchaw punuu. (Yo duermo 8 horas al día).
NA (deber)
- Nuqa nunata hampinaa (yo debo curar al señor).
- Hampinayki.
- Hampinan.
- Hampinantsik.
- Hampiyanaa.
- Hampiyanayki.
- Hampiyanan.
PAQ (para)
- Nuqa murunaapaq qarpaa (yo riego para sembrar).
- Murunaykipaq qarpanki.
- Murunanpaq qarpan.
- Murunantsikpaq qarpantsik.
- Muruyanaapaq qarpayaa.
- Muruyanaykipaq qarpayanki.
- Muruyananpaq qarpayan.
Formas verbales de punuy (dormir)
Pasado
- Punuykarquu.
- Punuykarqunki.
- Punuykarqun.
- Punuykarquntsik.
- Punuykayarquu.
- Punuykayarqunki.
- Punuykayarqun.
Presente
- Punuykaa.
- Punuykanki.
- Punuykan.
- Punuykantsik.
- Punuykayaa.
- Punuykayanki.
- Punuykayan.
Futuro
- Punuykashaq.
- Punuykanki.
- Punuykanqa.
- Punuykashun.
- Punuykayaashaq.
- Punuykayanki.
- Punuykayanqa.