Ekosistemen Oinarriak: Osagaiak, Piramideak eta Segida

Ekosistemaren Osagaiak

1. Ekosistemaren Definizioa
   • Ekosistema = Biozenosia + Biotopoa
2. Biozenosia (Komunitatea)

   Ingurune horretako bizidun guztien multzoa da.

3. Biotopoa

   Ingurune horren ezaugarri fisiko-kimiko eta mota guztietako kondizioek osatzen dute.

4. Populazioa

   Espezie bereko ekosisteman bizi diren izaki multzoa da.

5. Habitata

   Populazio bakoitzak ekosisteman hartzen duen espazio edo ingurune fisikoa.

Piramide Trofikoak

Komunitate baten adierazpena da. Adierazten diren parametroen arabera, hiru mota nagusi bereizten dira:

Biomasa-Piramideak

• Maila bakoitzean zenbat materia organiko pilatu den adierazten dutenak.
• Normalean, biomasa gutxitu egiten da lehen mailetatik hurrengoetara igotzean (tipikoa da ekosistema lurtarretan).
• Batzuetan, piramide alderantzizkoa izan daiteke, ekosistema urtarretan, non fitoplanktonak berriztapen-tasa oso altua duen eta gorago dagoen maila trofiko zabalago bat mantendu dezakeen.

Energia-Piramideak

• Maila bakoitzean pilatutako energia adierazten du, biomasaren antzekoa.

Kopuru-Piramideak

• Ekosisteman agertzen diren indibiduo kopurua agertzen da.
• Ez dute energia-materia fluxuei buruzko informaziorik ematen.
• Kopuru-piramideak alderantziz agertzen badira, inbertsio faltsua izan daiteke.

Segida Ekologikoa

Faktore biotikoen eta abiotikoen artean denboran zehar gertatzen diren elkarrekintzen ondorioz, ekosistema konplexu eta egonkorra lortzeko joera duen prozesu dinamikoa da.

Klimax Maila / Komunitatea

• Ekosistema baten heldutasun- eta egonkortasun-mailarik altuena da.
• Komunitateak egonkor mantentzeko joera du.
• Bioaniztasuna maximoa da.

Erregresioa

Zenbait arrazoiengatik (naturalak zein antropikoak) segida ekologiko batek atzera egin dezake eta beste segida bat jarriko da martxan. Zenbait kasutan erregresioa oso bortitza bada, ekosistemak berritzeko ahalmena erabat gal dezake (adibidez, sute edo desforestazioek basamortua eragin dezakete).

Erregresioaren Arrazoiak

• Naturalak: Suteak, uholdeak, erupzioak, aldaketa klimatikoak, etab.
• Antropikoak: Desforestazioa, kutsadura, espezie berrien sarrera, etab.

Segida Ekologiko Motak

• Primarioak (Lehen Mailako Segidak): Inoiz kolonizatu ez den biotopo batetik hasita gertatzen direnak (edo erabateko erregresio bat sufritu duen batetik hasita). Adibidez, sumendi baten erupzioaren ondoren. Hemen "r estrategiadunak" hasiko dira eta piskanaka "k estrategiadunez" ordezkatuak izango dira.
• Sekundarioak (Bigarren Mailako Segidak): Sute, uholde, zuhaitz-mozketa, klima-aldaketa, itsas-maila aldaketa eta abarren ondorioz ekosistemaren lurzorua erabat galtzen ez denean sortzen da. Ekosistema berreskuratzen joango da oreka berrira iritsi arte.

Segida Ekologikoen Aldaketak

Espezie batzuk beste batzuk ordezkatu egiten dituzte prozesu honetan zehar:

• Bioaniztasun gero eta handiagoa.
• Gero eta txoko ekologiko gehiago.
• Biomasa osoa handituz doa eta energia gehiena arnasketan erabiltzen da, produktibitatea jaitsiz.
• Klimax komunitate egonkorra lortzen da.