Haurren Atxikimendu Lotura eta Emozioen Garapena

Atxikimendu Loturaren Garapena

Atxikimendu loturaren garapena mailaz mailakoa da eta lehen urtean zehar gauzatzen da. Hiru une nagusi bereizten dira:

Atxikimenduaren Garapenaren Uneak

• 1-3 hilabete: Umeak edozein heldurekin egon daitezke.
• 3-8 hilabete: Berdin zaio norekin egotea, baina interakzio biziagoak erakusten ditu (atsegin handiagoa, irribarreak) atxikimendu figurarekin (AF) daudenean.
• 8 hilabetetik aurrera: Bi portaera nagusi agertzen dira:

8 Hilabetetik Aurrerako Portaera Nagusiak

• Bereizte larritasuna: Atxikimendu figurak alde egiten duenean larritasuna edo antsietatea erakusten du.
• Ezezaguna errefusatzea: Ezezagunen aurrean negar egiten du (ezezaguna atxikimendu figura ez den edonor izan daiteke).

Atxikimendu Motak

• Atxikimendu figura (AF) helduak umearen beharrizanen aurrean erakusten duen sentsibilitatearen edota disponibilitatearen arabera, atxikimendu mota desberdinak garatzen dira umearen eta helduaren artean.
• Atxikimendu mota hau oso garrantzitsua da garapen psikologikoan duen eraginagatik: motaren arabera, umeak bere burua ikusteko modu bat garatzen du, baita beste pertsonei buruzko espektatiba orokor bat ere.
• Egoera Arraroa: Mary Ainsworthek bi urtera arteko umeak eta AF-ak duten atxikimendu mota ebaluatzeko sortutako egoera da. (Ikus taula)

Atxikimendu Motak Umearen Portaeren Arabera

Atxikimendu Segurua (A. Segurua)

Gurasoak umearen beharrizanen aurrean eskuragarri eta sentiberak dira (umearen beharretara adi daude eta behar duenaren arabera erantzungo dute).

Atxikimendu Grinatsu-Anbibalentea (A. Grinatsu-Anbibalentea)

Gurasoak ez daude beti umearen beharren arabera eskuragarri, batzuetan bai eta beste batzuetan ez. Umearen egoera emozionalak batzuetan gainezka egiten die, eta ezin dute harreman hori kudeatu.

Atxikimendu Ekidingarria edo Iheskorra (A. Ekidingarria)

Umearen beharren aurrean gurasoak ez dira eskuragarri egoten, ezta sentiberak ere. Umearen behar emozionalak ekidin egiten dituzte.

Atxikimendu Desantolatua (A. Desantolatua)

Negligentzia egoeren ondorio izaten da, eta tratu txar fisikoak jaso dituzten umeengan, babes- eta errefusaketa- edo agresio-zikloak jaso dituztenengan, agertzen da.

Emozioen Garapena

• Emozioak esperientzia desberdinen aurrean ematen diren erreakzio subjektiboak dira, aldaketa fisiologiko eta portaerazkoekin erlazionatuta daudenak.
• Gizaki guztiok emozioak ditugu, baina hauek sentitzeko maiztasunean eta moduan desberdintzen gara.
• Kulturak ere emozioen adierazpenean eragina du.
• Emozioek funtzio desberdinak dituzte, hala nola, funtzio adaptatiboak edo sozialak.
• Garapen emozionalean, oinarrizko emozioetatik emozio konplexuetara igarotzen da umea.
• Erreakzio emozionalen patroia haurtzaroan hasten da garatzen, nortasunaren oinarrizko elementu bat izanik.
• Oinarrizko emozioak (aurpegiko keinuez uler daitezkeenak): poza, interesa, sorpresa, beldurra eta haserrea, bizitzako lehen asteetatik daude umearengan.
• Beste teoria batek dio jaioberrien bizitza emozionala oso murriztua dela (oinarrizko bi emozio: estimulu atsegin batera hurbiltzekoa edo estimulu ez atsegin batetik urruntzekoa).
• 6 hilabeterekin, umearen aurpegiak, begiradak, ahotsak eta jarrerek patroi desberdin eta koherenteak sortzen dituzte, inguruko gertakari sozialen arabera aldatzen direnak.
• Adierazpen emozionalak ondo antolatuta daude eta umearen barne egoerari buruzko informazioa ematen digute (Weinberg eta Tronick, 1994).