Conceptos Básicos de Economía: Microeconomía, PIB, Crecimiento y Mercado Laboral

Economía3 KB

1. Etimología y Conceptos Básicos

  • Origen del término: Oikonomia = oikos (casa/familia) + nemo (repartir/gestionar).
  • Identidad macroeconómica básica: Eskari Agregatua = Eskaintza Agregatua = Errenta (Gasto total = Producción total = Ingresos totales).

2. Microeconomía (Análisis de Mercados)

  • Merkatu-oreka (Equilibrio de mercado): Se alcanza cuando la cantidad demandada iguala a la ofrecida: QD = QS.

3. Macroeconomía: Barne Produktu Gordina (BPG / PIB)

Existen tres métodos para calcular el valor de la producción de un país:

  • A) Gastuaren ikuspuntua (Método del gasto / Eskari Agregatua): BPG = K + I + G + (X − N).
    • K (Kontsumoa): Gasto de las familias.
    • I (Inbertsioa): Gasto de las empresas en bienes de capital.
    • G (Gastu publikoa): Compras del Estado y salarios públicos.
    • X (Esportazioak): Bienes producidos aquí y vendidos fuera.
    • N (Inportazioak): Bienes producidos fuera y comprados aquí.
  • Esportazio garbiak (XN / Exportaciones netas): XN = X − N.
  • Barne-eskaria (Demanda interna): K + I + G.
  • B) Ekoizpenaren ikuspuntua (Método de la producción): BPG = ∑ (Suma de los valores añadidos de todas las empresas).
  • Balio Erantsia (Valor añadido): Salmenta balioa (Output) − Bitarteko ondasunen kostua (Input).
  • C) Errentaren ikuspuntua (Método de la renta): BPG = Lan errentak + Kapital errentak + Arlo publikoaren errentak.
    • Lan errentak: Soldatak + gizarte kotizazioak.
    • Kapital errentak: Interesak + mozkinak + alokairuak.
    • Arlo publikoaren errentak: Zeharkako zergak − diru laguntzak.

4. Crecimiento y Variación

  • Aldakuntza-tasa (A.T. / Tasa de variación): Se usa para calcular el crecimiento económico o la inflación: A.T. = [(BPG(año t) − BPG(año t−1)) / BPG(año t−1)] × 100.

5. Lan Merkatua (Mercado Laboral)

  • Biztanleria aktiboa (Población activa): Landunak (Ocupados) + Langabeak (Parados).
  • Langabezia-tasa (LT / Tasa de paro): (Langabe kopurua / Biztanleria aktiboa) × 100.
  • Jarduera-tasa (JT / Tasa de actividad): (Biztanleria aktiboa / 16 urtetik gorako biztanleria) × 100.
  • Enplegu-tasa (ET / Tasa de empleo): (Landunak / 16 urtetik gorako biztanleria) × 100.

Descargar

PDF Word HTML