Conjugación de los verbos en gallego: tablas completas de tiempos y modos
Enviado por Comunidad Wikiteka y clasificado en Español
Escrito el en 
español con un tamaño de 8,37 KB
Os verbos en galego
Non hai tempos compostos na conxugación dos verbos galegos.
1ª Conxugación
| 1ª Conxugación | 2ª Conxugación | 3ª Conxugación |
|---|---|---|
| ANDAR | VARRER | PARTIR |
INDICATIVO: o modo da realidade | ||
PRESENTE: a acción que presenta ocorre no mesmo momento en que se fala: "Varro a escaleira e axiña xogamos" | ||
| ando andas anda andamos andades andan | varro varres varre varremos varredes varren | parto partes parte partimos partides parten |
COPRETÉRITO: sinala a coincidencia da acción cun momento do pasado: "Daquela comiamos moita froita" | ||
| andaba andabas andaba andabamos andabades andaban | varría varrías varría varriamos varriades varrían | partía partías partía partiamos partiades partían |
PRETÉRITO: indica unha acción anterior ao momento da fala: "Hai dous días que andei pola praia" | ||
| andei andaches andou andamos andastes andaron | varrín varriches varreu varremos varrestes varreron | partín partiches partiu partimos partistes partiron |
ANTEPRETÉRITO: expresa unha acción rematada no pasado, anterior a outra tamén pasada: "Cando falei contigo, xa varrera a escaleira" | ||
| andara andaras andara andaramos andarades andaran | varrera varreras varrera varreramos varrerades varreran | partira partiras partira partiramos partirades partiran |
FUTURO: expresa un acontecemento que vai vir con posterioridade ao momento presente: "Mañá collerei as miñas cousas" | ||
| andarei andarás andará andaremos andaredes andarán | varrerei varrerás varrerá varreremos varreredes varrerán | partirei partirás partirá partiremos partiredes partirán |
POSPRETÉRITO: serve para indicar un tempo futuro a partir dun momento do pasado: "Avisou que chegarían onte á iso das cinco" | ||
| andaría andarías andaría andariamos andariades andarían | varrería varrerías varrería varreriamos varreriades varrerían | partiría partirías partiría partiriamos partiriades partirían |
SUBXUNTIVO: o modo da irrealidade, do desexable, do posible... | ||
PRESENTE | ||
| ande andes ande andemos andedes anden | varra varras varra varramos varrades varran | parta partas parta partamos partades partan |
PRETÉRITO | ||
| andase andases andase andásemos andásedes andasen | varrese varreses varrese varrésemos varrésedes varresen | partise partises partise partísemos partísedes partisen |
FUTURO | ||
| andar andares andar andarmos andardes andaren | varrer varreres varrer varrermos varrerdes varreren | partir partires partir partirmos partirdes partiren |
IMPERATIVO: o modo das ordes, recomendacións... | ||
| anda andade | varre varrede | parte partide |
INFINITIVO CONXUGADO: emprégase cando o infinitivo ten suxeito propio distinto do que leva o verbo principal: "Pasou iso por andaren coma tolos" | ||
| andar andares andar andarmos andardes andaren | varrer varreres varrer varrermos varrerdes varreren | partir partires partir partirmos partirdes partiren |
FORMAS NOMINAIS | ||
INFINITIVO: | ||
| andar | varrer | partir |
XERUNDIO: | ||
| andando | varrendo | partindo |
PARTICIPIO: | ||
| andado | varrido | partido |
Verbos irregulares
Caber
Tema de perfecto: COUB-
Dar
Tema de perfecto: DE-
Dicir
Se conjugan tamén así os derivados de dicir: contradicir, desdicir, predicir. No galego actual existe unha tendencia maioritaria a conxugar os verbos bendicir e maldicir de maneira totalmente regular (bendice, bendicirá, bendiza, bendiciu, etc.), si bien tampouco parece condenable, sobre todo no presente de indicativo e subxuntivo, a conxugación seguindo o modelo de dicir.
Doer
Ver 17.2.4.3.
Estar
Os verbos arrestar, contrastar, obstar, prestar, restar, derivados latinos de STARE, por seren hoxe semanticamente opacos, son totalmente regulares: resto, restaba, restei...
Facer
Haber
Ir
O verbo derivado latino preterir carece de motivación semántica; nas persoas en que non é defectivo conxúgase como advertir (17.2.5.2.1), e non como derivado de ir.
Ler
Ver 17.2.4.5.
Moer
Ver 17.2.4.3.
Oír e ouvir
a) Oír
Ver tamén 17.2.4.3.
b) Ouvir
Parir
Poder
Poñer e pór
a) Poñer
b) Pór
Conxúganse igual que poñer e pór os seus derivados, tanto os formados con prefixos cultos como cos populares. Así, os formados con ante-, a-, com-, contra-, de-, descom-, dis-, ex-, im-, indis-, o-, predis-, presu-, pro-, re-, recom-, su-, super-, tras-, xusta-.
Pracer
Os derivados apracer, compracer e despracer son regulares en todo o paradigma.
Querer
Os derivados cultos de querer (adquirir, inquirir, requirir) son inmotivados semanticamente; seguen por tanto a lei xeral de incorporación de verbos cultos (ver 17.2.6).
Rir
Ver 17.2.4.5.
Roer
Ver 17.2.4.3.
Saber
Saír
Ver 17.2.4.3 e 17.3.1, caberei.
Ser
O verbo defectivo sobreser, por ser inmotivado semanticamente, é regular nos tempos e persoas en que se conxuga (ver 17.2.4.5).
Ter
Os derivados abster, ater, conter, deter, entreter, manter, reter e soster conxúganse igual.
Traer
Os derivados abstraer, atraer, contraer, distraer, extraer, retraer e subtraer, por ser semanticamente inmotivados, son regulares en todos os tempos: distraio, distraía, distraín, distraera, distraerei, distraería, distraia, distraese, distraer (ver 17.2.4.3).
Valer
Formas orais de aprender conxugacións:
Ver
Conxúganse igual os derivados motivados: entrever, prever, rever. Prover conxúgase como ver nos tempos do tema de presente e nas formas nominais (provexo, provés...; provía...; proverei...), mentres que nos tempos do tema de perfecto tende a facerse regular: provín, proviches, proveu, provemos, provestes, proveron; provera, etc.; provese, etc.; prover, etc.