Estrutura de Mercado: Monopolio, Consecuencias Económicas e Regulación

O Monopolio: Definición e Características

O monopolio é un tipo de mercado no que unha empresa controla toda ou case toda a oferta dun produto ou servizo. Para que se dea un monopolio, deben existir grandes barreiras que impidan que calquera outra empresa entre a producir o ben.

Circunstancias nas que se pode dar un Monopolio

O monopolio pódese dar en diversas circunstancias:

• Cando unha empresa controla a totalidade dos recursos necesarios para producir o ben.
• Cando unha empresa ten o control tecnolóxico suficiente para ofrecer un produto único.
• Cando un estado soamente permite a unha empresa ofrecer un determinado produto. Isto denomínase monopolio legal. Os monopolios legais proveñen das patentes que impiden que calquera empresa poida copiar e producir o que outra xa patentou.
• Están os que se denominan monopolios naturais, que se dan sobre todo na subministración á poboación de auga ou electricidade.

Monopolios Naturais e Custos

Nos casos de monopolios naturais, é máis barato que haxa unha única empresa que realice o servizo. Isto débese a que se trata de actividades cuns elevados custos fixos, pero uns moi reducidos custos variables. Os custos medios son os que provocan estes monopolios naturais.

As Consecuencias do Monopolio

O monopolista busca sacar o máximo beneficio posible, o que lle permite fixar os prezos. Isto non significa que poida poñer o prezo que queira sen restricións, xa que a demanda do mercado o limita.

Nunha situación de monopolio, o prezo é sempre maior e a cantidade producida é sempre menor que nunha situación de competencia.

O Control e a Regulación dos Monopolios

O monopolio está prohibido pola lexislación de defensa da competencia. A razón é que é un tipo de mercado con consecuencias negativas para os consumidores, porque se atopan ante uns prezos máis altos dos que se darían nunha situación de competencia. Isto tamén sucede cos oligopolios colusivos. Os seus efectos sobre os consumidores son os mesmos ca os dun monopolio.

Regulación dos Monopolios Naturais

Un caso distinto son os monopolios naturais. A maioría deles pertencen a sectores estratéxicos e o Estado debe garantir, non só que se ofrezan aos seus cidadáns, senón tamén que sexa unha soa empresa a que o faga. Para iso empregaranse dous sistemas:

• Creación de empresas públicas que xestionen a actividade.
• Dar concesións ás empresas privadas.