Fundamentos da Ética e a Moral: Do Desenvolvemento Individual aos Principios Universais

Conceptos Fundamentais: Moral, Ética e Liberdade

Os códigos morais, ou formas de comportarse, son aprendidos e asumidos socialmente polo individuo a través do proceso de socialización. A familia, a escola e a sociedade no seu conxunto interveñen neste proceso.

• Moral: Conxunto de principios individuais cos que xulgamos o que está ben e o que está mal.
• Ética: Disciplina da filosofía que reflexiona sobre os principios da moral.
• Liberdade: Principio fundamental, xa que non se pode xulgar moralmente ningunha conduta que non fose levada a cabo con absoluta liberdade.

Etapas do Desenvolvemento Moral no Individuo

O desenvolvemento moral dunha persoa adoita pasar por diferentes fases:

• Nivel Preconvencional

  Abarca os primeiros anos de vida, ata a adolescencia. Neste nivel, as normas respéctanse só atendendo ás consecuencias directas: o premio ou o castigo.

• Nivel Convencional

  Iníciase na adolescencia e esténdese á xuventude. Nesta etapa, as persoas viven identificadas co seu grupo social e buscan responder favorablemente ás expectativas que os demais teñen delas. Identifícase como bo ou malo aquilo que a sociedade así o considera.

• Nivel Postconvencional

  Neste nivel alcánzase a comprensión e aceptación dos principios morais xerais que inspiran as normas. Os principios, escollidos racionalmente, pesan máis que as propias normas. A actuación xa non se rexe por intereses propios, senón que considera os intereses de persoas próximas a nós e se basea en principios éticos universais.

Universalismo Fronte a Relativismo Moral

O Universalismo Moral

É a postura ética que defende a existencia dunha verdade moral universal sobre cada cuestión moral concreta. Sócrates foi un dos seus defensores explícitos. Un dos argumentos a favor do universalismo moral radica na consideración de que a moral permite establecer responsabilidades e obrigacións, o que implica deberes éticos comúns.

O Relativismo Moral

É a posición filosófica que sostén que todos os puntos de vista son igualmente válidos e que toda a verdade é relativa ao individuo ou á cultura. Non obstante, establece unha liña vermella que non se pode traspasar: os dereitos humanos e a defensa da dignidade da persoa.

O Intelectualismo Moral de Sócrates

Saber para obrar ben, obrar ben para ser feliz.

Para Sócrates, o obxectivo da súa filosofía era o ser humano e, sobre todo, a ética e a política. Consideraba fundamental salvar a moral do relativismo e do escepticismo aos que a relegaran os sofistas. Argumentaba que se ninguén se interesa por coñecer o que é bo ou malo, xusto ou inxusto, entón imperará o caos persoal e social.

Sócrates descobre a lei moral na alma (entendida como mente, razón). Quen loita por seguir o logos descobre en que consiste a virtude e, polo tanto, pode considerarse unha persoa feliz.

As Éticas Materiais

As éticas materiais son aquelas correntes que cualifican unha acción como boa se esta serve como medio para alcanzar un fin determinado (por exemplo, a felicidade ou o pracer).