Grupo Nós: Historia, Autores y Obras de la Literatura Gallega (1885-2002)
Grupo Nós
Grupo Nós: formado por Vicente Risco, Florentino López Cuevillas, Ramón Otero Pedrayo y Antón Losada Diéguez. Nace en 1885 como una de las Irmandades da Fala. Sus características diferenciadoras son: procedencia social acomodada, evolución desde el cosmopolitismo y el exotismo de su etapa inicial hacia el galleguismo.
Unos años después, en la revista Nós (1920-1936), realizaron un importante trabajo literario y cultural. Intentaron recuperar el atraso industrial y cultural de Galicia, apostando por la modernización y la europeización de la cultura.
Irmandades da Fala
En 1916, Antón Villar Ponte (Coruña) fundó las Irmandades da Fala, con los siguientes objetivos:
- Exaltación y dignificación del idioma gallego, y expansión de su uso.
- Impulso de figuras como Ramón Cabanillas, Otero Pedrayo y Vicente Risco.
- Nacionalismo gallego: defensa de la autonomía de Galicia, la cooficialidad de la lengua gallega y la castellana, y el ingreso en la Sociedad de Naciones.
- Potenciar la cultura y la lengua gallegas.
Vanguardias
- Ilozoísmo: Luis Amado Carballo. Naturaleza humanizada, animada con personificaciones, plasticidad, tradición y paisajismo.
- Trobadorismo: Afonso Bouza-Brey, Álvaro Cunqueiro y los cancioneros de la lírica galaico-portuguesa medieval. Lírica medieval de temática amorosa e intrusiones de la literatura medieval.
- Creacionismo: Manuel Antonio, poeta innovador de la Xeración 25, renovación temática y formal.
Obras de la posguerra
Edu B.: narrativa: A Smorga 59, Os biosbardos 262, Xente ao lonxe 72. Poemario: Romances galegos 28, Poema en catro tempos 31, Cancioneiro 56. Teatro: Farsas Xatitrés 73, Teatro para a xente 74, Proceso Jacobusland 80.
Álvaro Cunqueiro: Merlín e familia 55. As crónicas do Sochantre 56, Si o vio Sinbad volveu as illas 61, Escola de mancebos 69, Xente de aquí e acolá 71, Os outros feirantes 79. Poesía: Cantiga nova que se chama Rivirao 33, Dona do corpo delgado 50, Erba aceso 80. Teatro: O incerto señor don Ambrosio, príncipe de Dinamarca 59, A noite vai coma un río 60. Ensayo: Tesouros novos e vellos 64, A cociña galega 73.
Folclore: Contos: A luz do candil 53, Terra brava 55, Contos de nenoa 73, Istorias que ninguén cre 81. Teatro: Pauto do demo 58.
Nira Vilas: Narrativa: Memorias dun neno labrego 61, Cartas a un lo 71, Akls anos do monxo 77, Camiño brétemo 67, Istorias de emigrantes 73, Xente no rodicio 65, A muller de ferro 69, Krido Tomás 80, Tempo novo 87. Literatura infantil: Spantayo amigo 71, O cabalino de buxo 71, A Marla travesa 74, Contos vellos para rapaces novos 83, Cantarolas 95.
X. Luís Méndez Ferrín: Novela narrativa: Percival e outras istorias 58, O crepúsculo e as formigas 61, Arrabalde do norte 64. Obra posterior: Retorno a Tagen Ata 71, Elipsis e outras sombras 74, Antón e os inocentes 76, Crónica de nós 80, Amor de Artur 82, Arnoia, Arnoia 85, Bretana Smeraldina 87, Arraianos 91, No ventre do silencio 99.
Carlos Casares: Novela narrativa: Vento frío 67, Cambio en 369. Obra posterior: Xogos para un tempo proibido 79, Ilustrísima 80, Os mortos da aldea do Vran 87, Dous sentados nun siyón azul 96, O sol do Vran 2002. Literatura infantil: A galiña azul, O can, o rin e o lobo Crispín, Sant e Toribio, O polbo xigante. Teatro: As laranxas máis louras.