A Historia da Lingua Galega e os Xéneros da Literatura Popular

A Evolución Histórica da Lingua Galega

A Romanización

A romanización administrativa deu paso á de costumes e á incorporación do latín, que constitúe o estrato principal do galego.

Esplendor Medieval

O galego converteuse na lingua de cultura, o que se verá reflectido nunha inxente produción literaria. O galego vive unha situación de normalidade como idioma vehicular da poboación e dos ámbitos administrativo e xudicial.

Séculos Escuros

O galego perde uso como lingua de cultura. No século XVIII xorden as primeiras voces que defenderán a dignidade de Galicia e o seu idioma.

O Rexurdimento

A tendencia centralizadora do Estado traducirase nunha lexislación que imporá a alfabetización obrigatoria en castelán.

Fenómenos Lingüísticos e Interferencias

Conceptos Clave

• Interferencias: Substitúen termos que xa existen no idioma para denominar a mesma realidade.
• Diglosia: É a convivencia desequilibrada de dúas linguas nun mesmo territorio.

Interferencias do Castelán no Galego

Morfosintaxe

• Alteración do xénero gramatical dos substantivos (exemplo: “a leite”).
• Anteposición do pronome átono (exemplo: “me voy duchar”).
• Alteración de formas verbais (exemplo: “parezco”) e uso das compostas (exemplo: “había dito”).

Léxico

• Algúns castelanismos entraron (exemplo: “dios”, “pueblo”).
• Outros termos son substituídos (exemplo: “escoba” por vasoira).

Fonética

[O texto orixinal non especifica exemplos de interferencias fonéticas do castelán no galego neste punto.]

Interferencias do Galego no Castelán

Morfosintaxe (M)

• Ausencia de formas verbais compostas (exemplo: “ya te lo dijera”).
• Uso de perífrases verbais (exemplo: “no doy acadado este trabajo de literatura”).
• Uso do diminutivo -iño.

Léxico (L)

Relacionado coa vida familiar e doméstica e, en xeral, co léxico do pobo:

• Exemplos: “colo”, “filloas”, “virollo”, “parvo”.

A Literatura Popular Galega

A literatura popular está composta por un conxunto de xéneros literarios transmitidos oralmente.

Características da Literatura Oral

• Transmisión oral.
• Variabilidade.
• Aceptación colectiva.
• É unha literatura xeralmente anónima.
• Presenta finalidade múltiple.

Xéneros da Literatura Popular

Textos en Prosa

• O Conto: É un relato breve de carácter ficticio no que xeralmente non se concretan os personaxes, o tempo e o espazo. Clasifícanse segundo a temática en:
  • Contos de encantamento.
  • Contos de animais.
  • Contos de costume.
• A Lenda: É tamén un relato breve no que interveñen as forzas ou personaxes sobrenaturais.

Textos en Verso

Clasifícanse segundo a situación ou a forma:

Segundo a Situación ou Escenario

• Desafíos.
• Regueifas.
• Cantigas de pandeiro.
• Cantares de Reis.
• Maios e espectáculos escénicos.

Segundo a Súa Forma

• Coplas.
• Tercetos.
• Muiñeiras.
• Vilancicos.
• Romances.

Clasificación das Coplas (Segundo o Contido)

As coplas, ademais, segundo o seu contido poden ser:

• Relixiosas.
• Morais.
• Sentimentais.
• Festivas.
• Satíricas ou locais.