Apuntes, resúmenes, trabajos, exámenes y ejercicios de Historia de Otros cursos

gaia: Berrezarkuntzako sistema politikoa (1874-1923)

Alfontso XII.aren erregealdia (1874-1885):

1874ko abenduan hasi zen Berrezarkuntza, Seiurteko Demokratikoaren porrotaren ondoren. Borboikoen dinastia tronura itzuli zen, eta liberalismo kontserbadorea nagusitu zen (gobernu oligarkikoak). Antonio Cánovas del Castillo izan zen sistema berriaren antolatzailea. Saguntoko pronuntziamendutik Primo de Riveraren estatu-kolpera arteko sistema politikoak hiru oinarri zituen:

1. 1876ko Konstituzioa: 1845ekoaren bertsio modernoagoa, tradizio liberal moderatuan oinarritua. Erregearentzako botere zabalak, herritarren eskubideak agintarien kontrolpean, eta sufragio zentsitarioa zituen ezaugarri.
2. Bi alderdiko sistema (Txandakatzea): Bi alderdi ofizial txandakatu

Diktadura Frankista Euskal Herrian (1939-1975)

Estatuko beste lurraldeetan bezala, frankismoaren aliatuak egon ziren Euskal Herrian; adibidez, euskal oligarkiaren eta frankisten arteko harreman ona egon zen. Hala ere, euskal oposizioa handienetakoa izan zen, honako arrazoi hauengatik:

• Industrigune nagusietakoa zenez, langile-mugimenduaren presentzia handiagoa zen.
• Frankismoaren politika zentralistak gogor zapaldu zituen euskal kultura eta nortasuna.
• Erregimenak zapaldutako nortasun hori defendatzen zuen euskal nazionalismo bat zegoen.

Diktaduraren hasierako urteetan, frankistak ez ziren herritarrek eskubide eta ideia zapalketa gogorra pairatu zuten. Erregimenak II. Errepublikak sortutako erakundeak deuseztatzeaz gain, euskal kultura baztertu edota... Continuar leyendo "Frankismoa eta Trantsizioa Euskal Herrian (1939-1982)" »

Foru Sistema Estatu Liberaletan Txertatzea eta Foruzaletasuna

Foruak herri bateko usadio eta ohitura zaharrak bildu eta arau multzo bihurtzen ziren, lurraldearen sistema politiko-administratiboa osatuz. Hegoaldeko euskal lurraldeak Gaztelako Koroara batzean, Gaztelako erregeak euskal foruak eta instituzioak errespetatzeko zin egiten zuen.

Euskal Foruen bidez sortutako instituzio nagusiak Batzar Nagusiak (parlamentua) eta Foru Aldundiak ziren. Foruek Euskal Herriari hainbat berezitasun eta pribilegio ematen zizkioten, besteak beste: sistema fiskal propioa, soldadutza lurralde barruan egitea eta barne-aduanak. Gainera, errege-xedapenak foruekin kontraesanean ez egoteko mekanismoak, hala nola Sobrekarta eta Foru-pasea, erabiltzen ziren.

XVI-XVII.... Continuar leyendo "Euskal Herriko Historia Garaikidea: Foruak eta Industrializazioa" »

Crisis del Antiguo Régimen y Transición al Liberalismo en España

Durante el reinado de Carlos IV en España, el país transitó de un modelo de Antiguo Régimen hacia un Estado liberal.

1. Guerra de Independencia contra los franceses

• Crisis económica: Problemas financieros derivados de las continuas guerras y malas cosechas.
• Crisis de política exterior: Con la Revolución Francesa, la situación internacional cambió, provocando enfrentamientos constantes. Durante el reinado de Napoleón, se firmó el Tratado de Fontainebleau, permitiendo que las tropas francesas atravesaran España para invadir Portugal. El 2 de mayo de 1808, Madrid se levantó contra las tropas que ocupaban la capital.
• Crisis social: Hambre y crisis de subsistencia.
• Crisis

TESTUA: Erantzukizun Politikoen Legea (1939)

Kokapena

Aztergai dugun testua historikoa da, lehen mailako iturria. Formaren aldetik juridikoa da, lege-artikuluen sorta bat baita. Egilea Gobernua da, eta Francok sinatua dago. Helburu publikoa du, altxamenduarekin bat ez zetozen guztiak zigortzeko erabili zen legea baita; hortaz, eduki politikoa du. Erantzukizun Politikoen Legea 1939ko otsailaren 9an onartu eta 13an BOEn argitaratu zen. Espainiako Gerra Zibilaren amaieran sartu zen indarrean.

Analisia

Ideia nagusia

Gerra Zibila amaitu ondoren, gobernuak errepresioa bideratzeko onartutako legeetako bat da.

Ideien sailkapena

Garaileen ustez, garbiketa egiteko garaia heldu da. Lehenengo paragrafoan azaltzen den bezala, erantzukizun politikoak eskatzeko... Continuar leyendo "Frankismoaren Hasierako Legeak: Errepresio Politikoa eta Autarkia Ekonomikoa" »

Cronología de Eventos Históricos (1861-1942)

Rusia: De la Autocracia a la Unión Soviética

• 1861: Abolición de la servidumbre en Rusia.
• 1904-1905: Guerra Ruso-Japonesa.
• 22 de enero de 1905: Domingo Sangriento.
• 1905: Revolución de 1905.
• 1914: Inicio de la Primera Guerra Mundial.
• Febrero de 1917: Revolución de Febrero.
• Marzo de 1917: Abdicación de Nicolás II.
• Octubre de 1917: Revolución de Octubre.
• 25 de octubre de 1917: Asalto al Palacio de Invierno.
• 1918: Tratado de Brest-Litovsk.
• 1917-1921: Guerra Civil Rusa.
• 1921: Implantación de la NEP (Nueva Política Económica).
• 1924: Muerte de Lenin.
• 1928: Inicio de los Planes Quinquenales.

La Gran Depresión y el Contexto Económico

• 24 de octubre de 1929: Jueves Negro.
• 1929: Crack de la Bolsa de Nueva York.
• 1929:

1. Política del Régimen Nazi

• Estado alemán identificado con el Partido Nazi.
• Adolf Hitler asume el poder absoluto como Führer.
• Supresión de partidos, sindicatos y libertades individuales:
  • Único partido: NSDAP.
  • Único sindicato: Frente Alemán del Trabajo (DAF).
• Persecución de la oposición:
  • Noche de los cuchillos largos (1934):
    • Asesinato de opositores internos, como Ernst Röhm (líder de las SA).
    • Depuración de jueces y policías.
• Policía secreta: La Gestapo, dirigida por Heinrich Himmler, encargada de eliminar a los opositores.

2. Cultura del Régimen Nazi

• Ministro de Propaganda: Joseph Goebbels, promotor del racismo y el nacionalismo.
• Control de la cultura:
  • Nazificación de la educación, la ciencia y los medios de comunicación.
  • Quema de libros.

Disidencia y Revueltas en el Bloque del Este

a) La ruptura de Yugoslavia con la Unión Soviética (1949).

En Yugoslavia, único país donde los partisanos y guerrilleros de Tito habían expulsado a los alemanes antes de la entrada de los soviéticos, el líder croata Josip Broz, Tito, presidió el gobierno provisional y se adhirió a los principios socialistas. En 1945 creó la República Popular Federativa de Yugoslavia, pero no aceptó las directrices de Moscú, y en 1948 rompió la colaboración con la Unión Soviética. Por primera vez se anunció la existencia de un Estado socialista independiente y Tito proclamó su "vía nacional yugoslava al socialismo”. Se desarrolló un socialismo autogestionario y el país sobrevivió gracias a las... Continuar leyendo "Disidencia y Revueltas en el Bloque del Este: Yugoslavia, Hungría, Checoslovaquia y Polonia" »

Industrializazioaren Garaia eta Ondorioak Euskal Herrian

XIX. mendearen amaieran, industrializazioak aldaketa sozial eta ekonomiko sakonak eragin zituen Euskal Herrian. Foruen abolizioak (1876) eta Kontzertu Ekonomikoaren ezarpenak (1878) industrializazioa bultzatu zuten. Ondorioz, talde kultural eta etniko desberdinak agertu ziren, eta joera politiko berriak sortu ziren Euskal Herrian. Oligarkia industrial bat eratu zen, ekonomia eta politika kontrolatu nahi zituena, espainolismoa eta zentralismoa defendatuz.

Bestalde, Bizkaiko proletariotza, batez ere emigranteek osatua, bizi- eta lan-baldintza txarren aurka mobilizatu zen, sozialismoa indarra hartuz. 1886an, Facundo Perezaguak lehen Elkarte Sozialista sortu zuen Bilbon.

Mugimendu Politiko Berrien