Apuntes, resúmenes, trabajos, exámenes y ejercicios de Historia de Otros cursos

Inperialismoa eta deskolonizazioa

Inperialismoa

Inperialismoa: XIX. mendearen bigarren erditik aurrera, bigarren industria iraultzak ekarritako garapen ekonomikoek ahalbidetutako hedapen kolonialista berria. Europako potentziek, bereziki Frantziak eta Britainia Handiak, izan zituzten protagonismoa.

Deskolonizazioa

Deskolonizazioa: Europar inperioen Asiako eta Afrikako kolonien independentzia ahalbidetu zuen prozesu historikoa, 1945ean hasitakoa. Herrialde gehienek 1975erako independentzia eskuratu zuten arren, oraindik kolonia batzuk geratzen dira. Deskolonizaziorako bideak: negoziazio-prozesuak, gerra eta gatazkak.

Neokolonialismoa

Neokolonialismoa: Bigarren Mundu Gerra ostean, kolonia izandako herrialdeek independentzia eskuratu ondoren izaten... Continuar leyendo "XX. mendeko gertaera historiko nagusiak" »

Iruzkina: Clara Campoamor diputatua

Kokapena

Clara Campoamor diputatuak, Espainiako II. Errepublikaren Gorte Konstituziogileetan, 1931ko irailaren 1eko saioan emandako hitzaldiari buruzko dokumentua aztergai dugu. Jatorri historikoa da, hau da, lehen mailako iturria; formaren aldetik narratiboa eta gaiari dagokionez soziala, helburu politikoarekin. Egileak emakumeek politikan parte hartu ahal izatea eskatzen du: boto emateko eskubidea, hain zuzen ere. Emakumeen eskubideak aldarrikatzen dira. Clara Campoamorrek emakumeen sufragio eskubidea defendatu zuen. Victoria Kent diputatu kideak, ordea, emakumeei boto ematearen aurka egin zuen, uste baitzuen erabaki horrek ez ziela mesederik egingo. Gorte Konstituziogileen saioetako egunkarian agertu zen;... Continuar leyendo "Espainiako II. Errepublika eta Gerra Zibila: Dokumentu Iruzkinak" »

Frankismo berantiarraren krisia

Frankismoaren azken urteetan istiluak areagotu ziren, garapen ekonomikoak erregimenaren aldeko atxikimendurik ekarri ez zuelako. Oposizioa indartu egin zen, grebak ugarituz eta askatasun politiko zein sindikalaren aldeko eskariak eginez. Eliza ere frankismotik urruntzen hasi zen, gotzainek Konkordatua berritzeko eskatuz eta auzo pobreetan lan soziala bultzatuz.

Gatazka politikoak eta errepresioa

1970eko Burgosko epaiketan, ETAko kideen aurkako heriotza-zigorrek nazioarteko presioa eragin zuten. Aldi berean, frankismoaren barruan haustura sortu zen: irekiagoak eta ultra kontserbadoreak. 1973an, ETAk Carrero Blanco hil zuen, krisi politikoa larriagotuz. Arias Navarroren gobernuak, hasierako liberalizazio agintzaren... Continuar leyendo "Espainiako Trantsizioa eta Frankismoaren Amaiera" »

Testua: Clara Campoamorren hitzaldia (1931)

«Utzi iezaiozue emakumeari den bezalakoa izaten, hura ezagutu eta epaitzeko; errespeta ezazue gizaki izateagatik duen eskubidea...»

Clara Campoamor diputatuak Gorte Konstituziogileetan emandako hitzaldia (1931-09-01). Emakumearen sufragioaren aldeko aldarrikapen historikoa, non emakumearen eskubide politikoak eta berdintasuna defendatzen diren.

Iturria: Espainiako Errepublikaren Gorte Konstituziogileen saioen egunkaria; 1931ko irailaren 1eko saioa.

Testua: Fronte Popularraren programa (1936)

Alderdi errepublikano eta sozialisten arteko koalizioak hauteskundeetarako adostutako plan politikoa:

• Amnistia: 1933ko azaroaz geroztik egindako delitu politiko eta sozialen amnistia zabala.
• Konstituzioa: Erregimen

Aurrean dugun testua Cadizko Konstituzioarena da. Testu hau Antzinako Erregimenetik Erregimen Liberalera pasatzeko helburuz egin zen, 1812ko martxoaren 19an, Cadizen. Cadizko Gorteek idatzi zuten, Fernando VII.aren izenean. Testu publikoa, nazionala eta ofiziala da, Espainiako nazioari zuzendua. Ideologiaren aldetik liberala da. Informazio zuzena eta garaikoa eskaintzen duenez, izaera historiko eta politikoa duela esan dezakegu.

Testuaren Analisia: Izaera eta Egitura

Testua bi atal nagusitan banatua dago: ataria eta artikuluak.

• Ataria: Fernando VII.a atxilotuta zegoen bitartean, Gorte Nagusiek Konstituzioa agindu eta berretsi zutela adierazten da.
• Artikuluak: Konstituzioaren oinarrizko printzipioak eta antolaketa zehazten dira.

Konstituzioaren Ezaugarri

1975: Joan Carles I és proclamat rei durant la dictadura. L'objectiu: canviar el sistema a una democràcia plena en un període curt, la "transició política". Aquest canvi s'inicia amb el rei, assessorat per Fernando Fernández-Miranda, president de les Corts i del Consell del Regne, mantenint la legalitat de les Lleis Fonamentals franquistes. Carlos Arias Navarro presideix el govern fins al 1976. El govern es veu desbordat per la situació social heretada del règim autoritari i diversos incidents faran que el rei nomeni a Adolfo Suárez president del govern, rebut amb desànim pels franquistes.

El nou govern impulsa la reforma política desmantellant les institucions del règim franquista entre juliol de 1976 i juny de 1977. Primer, s'aprova... Continuar leyendo "La Transició Espanyola: De la Dictadura a la Democràcia" »

Los Austrias Mayores (Siglo XVI)

Carlos V (1516-1556)

La subordinación de los intereses de Castilla provocó la Revuelta de las Comunidades (1520-1522), culminando con la batalla de Villalar (1521). En Aragón, se produjo la Revuelta de las Germanías. Estas victorias reforzaron la alianza del rey con la nobleza.

En el ámbito internacional, Carlos V enfrentó guerras contra Francia, los musulmanes y los príncipes alemanes, culminando con la Paz de Augsburgo (1555).

Felipe II (1556-1598)

Tras la abdicación de Carlos V, Fernando heredó Austria y Felipe II el resto de los territorios. Se instauró un gobierno centralizado y polisinodial.

Los conflictos internos incluyeron la rebelión de los moriscos en las Alpujarras (1568-1570) y las Alteraciones

1.7. Borboien Absolutismoa eta Espainiako Ondorengotza Gerra

1700. urtean, Karlos II.a hil zen ondorengorik gabe, baina testamentuan Anjouko Filipe, Borboiko etxekoa, izendatu zuen oinordeko. Borboitarren presentziak Frantzian eta Espainian nahigabea eta beldurra eragin zituen Europako hainbat potentziatan: Austria, Portugal, Savoia, Erresuma Batua, Probintzia Batuak eta Prusia. Potentzia horiek Frantziaren nagusitasuna Europan sendotuko zelakoan zeuden. Horrela hasi zen 1701ean Ondorengotza Gerra.

Gerran bi alde nagusi zeuden:

• Anjouko Filiperen aldekoak: Borboiko etxekoak, Frantziako Luis XIV.aren biloba, Frantzia eta Gaztela.
• Karlos Habsburgoko artxidukearen aldekoak: Austria, Probintzia Batuak, Erresuma Batua, Portugal, eta Espainian Aragoiko

LEHEN MUNDU GERRA (1914–1918)

Lehen Mundu Gerra (1914–1918) potentzia handien arteko gatazka izan zen. Alemania eta Austria-Hungaria Ententearen (Frantzia, Erresuma Batua, Errusia…) aurka borrokatu ziren.

Lubaki gerra oso gogorra izan zen eta milioika hildako utzi zituen. 1917an Errusiak iraultza izan zuen eta gerratik atera zen; Estatu Batuak sartu ziren. 1918an Alemaniak amore eman zuen.

Gerraren Faseak

1. 1. Fasea: Gerra Mugikorra (1914)

   • Alemaniak Frantzia erasotu zuen Belgikatik.
   • Gerra mugikorra eta azkarra izan zen hasieran.

2. 2. Fasea: Lubaki Gerra (1915–1916)

   • Fronteak egonkortu ziren.
   • Lubaki gerra gogorra izan zen, milioika hildako utziz.

3. 3. Fasea: Amaiera (1917–1918)

   • Errusia iraultzaren ondorioz gerratik atera zen.
   • Estatu Batuak (AEB) gerran

1936ko hauteskundeetan Euskadin EAJk irabazi zuen, eta estatu mailan Fronte Popularrak irabaztean, honek autonomia estatutua bere programan sartu zuen. Horretarako, estatutu proiektua aurkezteko batzordea sortu zen (Prieto, J.A. Agirre, besteak beste). Proiektua idazten ari zirela, Gerra Zibila hasi zen. Ondorioz, Madrilgo agintariek EAJ bere alde egongo zela ziurtatzeko estatutuaren tramitazioa azkartu zuten.

Estatutuaren Onarpena Gerra Zibilean

Euskadiko lehen Estatutua Elgetako Estatutua izenarekin ezagutzen da. Hau onartu zenean, 1936ko urriaren 1ean, gerra hasita zegoen jada, nazionalak Elgetara iritsita zeudelako.

Estatutuaren Eduki Nagusiak

Testua Euskaldunok proposatutakoa baino laburragoa izan zen, Gorteek laburtua. Bertan, printzipio... Continuar leyendo "1936ko Euskadiko Estatutua eta Eusko Jaurlaritza" »