Bernardo Atxagaren literatur ibilbidea eta Obaba

Poesiaren ikuspegia

Poesia sozialari bizkar ematen zaio; ez da sinisten poesia mundua aldatzeko tresna izan daitekeenik. Poesia existentzialista ere alde batera uzten da, ez poetak dena zoragarri ikusten duelako, baina larritasunaren adierazpen gehiegizkoak tokiz kanpo geratzen dira. Azkenik, poesia sentimentalari ere uko egiten zaio: nitasunaren agerpen obsesiboak barregarri samarrak eta nerabezaroaren ezaugarri direla-eta, sentimenduak arrazionalizatu egiten dira; hirugarren pertsona erabiltzen du egileak horregatik.

2. Literatura fantastikoa

1980 inguruan, fase berri batean sartu zen, haur literatura idatziz eta genero honi kalitate handia emanez, eta, bestetik, geografia pertsonal bat sortuz: Obaba. Herri txiki horretan gertaturiko istorioak asmatzen hasten da. Hamarkada osoan zehar argitaratu zituen hainbat ipuin eta nobela labur, gehienak Obabakoak (1988) liburuan bildu zituenak. Gainera, beste lan aipagarri batzuk: Sugeak txoriari begiratzen dionean (1984), Bi letter jaso nituen oso denbora gutxian (1984), Bi anai (1985) eta Behi euskaldun baten memoriak (1991).

3. Errealismo psikologikoa

• Gizona bere bakardadean (1993)
• Zeru horiek (1995)

Obaba: Zer da Obaba?

Atxagak asmatutako toki edo topos literarioa da. Bizkaiko "Obabatxue" sehaska kantan du oinarria izen honek. Herri txiki bat bezalakoa da eta batasun tematikoa ematen die bere kontakizun askori. Leku zehaztugabea da Obaba, leku birtuala. Egilea Asteasu herrixkan jaio zen eta badu antzik herri horrekin, baina hori baino gehiago da; toki unibertsalagoa da. Depresioa edo eskizofrenia bezalako hitzak existitzen ez diren herria da. Bertako biztanleek animaliengana jotzen dute gertakari ulertezinak esplikatzeko garaian: basurde bihurtzen den haurra, musker bat belarritik sartu eta norbait erortzea... eta horrelakoak. Adibidez: Bi letter jaso nituen oso denbora gutxian, Sugeak txoriari begiratzen dionean eta Bi anai.

Bi letter jaso nituen oso denbora gutxian

Narratzailea eta protagonista Old Martin artzain euskalduna da, gaztetan Ameriketara joana, eta han hainbat urte eman ondoren, bertan ezkondu, seme-alabak izan eta bizi dena. Old Martin erretiratua dago eta, bat-batean, Euskal Herritik bi eskutitz jasotzen ditu denbora gutxian, bere bi lagun onenak izandakoen heriotzaren berri ematen diotenak.

Bere oroitzapenak ernatzen dira eta gogora etorriko zaizkio gaztetako istiluak, bere zahartzaroko eguneroko bizipenekin tartekaturik.