DNA erreplikazioa eta transkripzioa: prokariotoak eta eukariotoak

Enviado por Comunidad Wikiteka y clasificado en Biología

Escrito el en euskera con un tamaño de 2,82 KB
Actualizado el

Resumen

Dokumentuak DNAren erreplikazioa eta transkripzioa azaltzen ditu, bi prozesuen hasiera, luzapena eta amaiera fasetan banatuta. Erreplikazioa prokariotoetan eta eukariotoetan alderatzen da, eta transkripzioa bi zelula motetan ere. Ikasleak prozesu bakoitzaren urratsak eta entzima nagusiak ulertuko ditu.

Puntos clave

  • Erreplikazioa oriC puntuan hasten da, erreplikazio-burbuila eta urkilak sortuz, eta helikasak helize bikoitza irekitzen du.
  • Harizpi jarraitua etengabe kopiatzen da, eta harizpi etenak Okazaki zatietan sintetizatzen dira.
  • DNA polimerasa I-ak RNA zatiak DNAz ordezkatzen ditu eta DNA ligasak Okazaki zatiak lotzen ditu.
  • Prokariotoetan RNA polimerasa promotoreko -35 eta -10 eskualdeei lotzen zaie transkripzioa hasteko.
  • Eukariotoetako transkripzioa nukleoan gertatzen da eta hiru RNA polimerasa mota ditu: I, II eta III.
  • RNA polimerasa II-ak mRNA sintetizatzen du eta, heltzean, intronak ezabatu, CAP txanoa eta poli-A isatsa gehitzen zaizkio.

Resumen generado con IA a partir del documento. Ponte a prueba

Erreplikazioa zelula prokariotoetan

1. Hastea: Helize bikoitzaren irekiera

Erreplikazioa oriC deritzon DNAko puntu zehatz batean hasten da. Puntu horretan erreplikazio-burbuila sortzen da eta erreplikazio-urkilak eratzen dira. DNA kate bakoitza molde gisa erabiltzen da kate osagarri bat sintetizatzeko. Prozesu honetan helikasa entzimak helize bikoitza irekitzen du.

2. Luzatzea: DNA kate berrien sintesia

Lehenik, RNA polimerasak (primasak) RNA zati bat gehitzen du abiapuntu gisa. Ondoren, DNA polimerasak erreplikazioa luzatzen du:

  • Harizpi jarraitua: 3’→5’ noranzkoko helizea modu jarraituan kopiatzen da.
  • Harizpi etenak: 5’→3’ noranzkoko helizea kontrako noranzkoan dagoenez, zati txikitan kopiatzen da; hauek Okazaki zatiak dira.

DNA polimerasa I-ak RNA zatiak kendu eta DNAz betetzen ditu hutsuneak. Azkenik, DNA ligasak Okazaki zatiak lotzen ditu.

3. Amaitzea

Kateak bi noranzkotan hazten direnez, erreplikazioa hasi den lekutik parez pare dagoen puntuan elkartzen dira. Akatsak zuzentzeko entzima espezifikoak arduratzen dira informazio genetikoa zehaztasunez transmititzeaz.

Erreplikazioa: Prokariotoak vs Eukariotoak

Biak hipotesi erdikontserbadorean oinarritzen dira eta RNA abiarazlea behar dute. Hala ere, eukariotoetan prozesua konplexuagoa da: genoma handiagoa dute, erreplikazio-burbuila ugari erabiltzen dituzte azkartzeko, eta histonak (DNA biltzen duten proteinak) kendu behar dira.

Transkripzioa prokariotoetan

1. Hastea

RNA polimerasa promotore izeneko DNA sekuentziei (-35 eta -10 eskualdeak) lotzen da transkripzioa hasteko.

2. Luzatzea

Transkripzio-burbuila eratzen da eta DNA molde gisa erabiliz, 5’→3’ noranzkoan erribonukleotidoak gehitzen dira.

3. Amaiera

Amaierako sekuentzia espezifikoak detektatzean, RNA polimerasa askatu eta prozesua amaitzen da.

Transkripzioa eukariotoetan

Nukleoan gertatzen da eta lau fase ditu: hastea, luzatzea, amaitzea eta heltzea. Hiru RNA polimerasa mota daude: I (rRNA), II (mRNA) eta III (tRNA).

1. Hastea

TATA kutxa eta transkripzio-faktore orokorrak behar dira RNA polimerasa II-a aktibatzeko (fosforilazioaren bidez).

2. Luzatzea

DNA molde gisa erabiliz, RNA katea 3’→5’ noranzkoan transkribatzen da, intronak eta exoiak barne hartuz.

3. Amaitzea

Ez dago amaierako sekuentzia zehatzik; 3’ UTR eremura iristean prozesua gelditzen da.

4. Heltzea

Intronak (kodetzen ez dutenak) ezabatu eta exoiak elkarren artean lotzen dira. Gainera, 5’ muturrean CAP txanoa eta 3’ muturrean poli-A isatsa gehitzen zaizkio mRNA helduari.

Preguntas frecuentes

Non hasten da DNAren erreplikazioa prokariotoetan?

Erreplikazioa oriC izeneko DNAko puntu zehatz batean hasten da. Puntu horretan erreplikazio-burbuila sortzen da.

Zer dira Okazaki zatiak?

Harizpi etenetan sintetizatzen diren DNA zati txikiak dira, kontrako noranzkoan dagoelako. DNA ligasak elkarrekin lotzen ditu gero.

Zein da eukariotoetako transkripzioaren kokalekua?

Eukariotoetako transkripzioa nukleoan gertatzen da. Lau fase ditu: hastea, luzatzea, amaitzea eta heltzea.

Ponte a prueba

Tarjetas de repaso

Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.

Test

1. Non hasten da erreplikazioa prokariotoetan?
2. Zein entzimak irekitzen du helize bikoitza?
3. Zer dira Okazaki zatiak?
4. Zein RNA polimerasa transkribatzen du mRNA eukariotoetan?
5. Zer gehitzen zaio mRNA helduari 5’ muturrean?
6. Zein eskualdetan lotzen da RNA polimerasa prokariotoen promotorean?

Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.