Haurdunaldiaren eta Garapen Enbrionarioaren Gida Osoa

Haurdunaldiaren eta Garapenaren Oinarrizko Kontzeptuak

Haurdunaldia prozesu fisiologiko konplexua da. Jarraian, etapa eta termino nagusiak azaltzen dira:

• Puerperioa: Erditzetik emakumearen ugaltze-aparatuaren funtzioa berreskuratu arte igarotzen den denbora (40 egun, gutxi gorabehera).
• Haurdunaldia: Gameto femeninoak eta maskulinoak elkartu eta organismo bat osatzen duten prozesua, ernalketatik erditze edo abortura arte.
• Erditzea: Fetua kanporatzeko eta haurdunaldiaren amaiera eta puerperioaren hasiera markatzen duen prozesua.
• Ernalketa prozesua: Obuluaren eta espermatozoidearen arteko lotura, zigotoa osatzeko.

Garapen Enbrionarioaren Faseak

• Segmentazioa: Zelula-banaketa azkarrak (mitotikoak), zigotoa morula egituran bihurtzen dutenak.
• Blastulazioa: Progesteronaren igoeraren ondorioz, morula umetokira heltzen da eta 100 zelula inguruko blastula bihurtzen da, blastocele izeneko barrunbe batekin.
• Gastrulazioa: Blastula gastrula bihurtzen da, hiru geruza germinalak (ekto-, endo- eta mesodermoa) bereiziz. Fase honetan plazentaren eraketa gertatzen da.
• Organogenesia: Geruza germinaletatik abiatuta organoak bereiztea eta eratzea. 7. astean zelula primitiboak bereizi daitezke.

Haurdunaldiaren Etapak eta Diagnostikoa

Haurdunaldia bi fasetan banatzen da:

• Garapen enbrionarioa: Lehenengo lau faseak, haurdunaldiaren lehen 8 asteetan.
• Garapen fetala: 8. astetik aurrera; organogenesia eta plazentaren funtzionamendua gertatzen dira.

Diagnostiko Probak

• Proba ez-inbaditzaileak: Haurdunaldia arruntetan egiten dira, ez baitira arriskutsuak.
• Proba inbaditzaileak: Ez dira haurdunaldi guztietan egiten, arriskutsuak izan daitezkeelako.

Patologiak eta Erditze Motak

• Haurdunaldi ektopikoa: Enbrioiaren ezarpena umetokitik kanpo gertatzen denean (kasuen % 95ean, tronpan; haurdunaldi tubarikoa).
• Erditze eutozikoa: Modu normalean gertatzen dena, tresneriarik gabe eta baginatik.
• Erditze distozikoa: Tresneria erabiltzea eskatzen duena, amaren edo fetuaren alterazioengatik:
  • Amaren distoziak: Fetuaren malposizioak edo zeharkako posizioa (“de nalgas”).
  • Fetuaren distoziak: Tamaina handiagoa, malformazioak edo fetuaren ongizatea galtzea.