Eredu Atomikoen Bilakaera: Demokrito, Dalton, Thomson eta Bohr

Eredu Atomikoen Bilakaera

Elementuen Antolaketa Atomikoaren Aurrekariak

Jarraian, elementuen konfigurazio elektronikoaren adibide batzuk:

• 1s²
• 2s² 2p⁶
• 3s² 3p⁶ 3d¹⁰
• 4s² 4p⁶ 4d¹⁰ 4f¹⁴
• 5s² 5p⁶ 5d¹⁰ 5f
• 6s² 6p⁶ 6d¹⁰
• 7s² 7p⁶

Gas Nobleak

• He: Helioa
• Ne: Neona
• Ar: Argona
• Kr: Kriptona
• Xe: Xeona
• Rn: Radona

Metalen Sailkapena

Trantzizio Metalak

• Cd: Kadmioa
• Sc: Eskandioa
• Ag: Zilarra
• Ti: Titanioa
• Pd: Paladioa
• V: Banadioa
• Zn: Zinka
• Cr: Kromoa
• Cu: Kobrea
• Mn: Manganesoa
• Ni: Nikela
• Fe: Burdina
• Hg: Merkurioa
• Co: Kobaltoa
• Pt: Platinoa
• Au: Urrea

Metal Arinak

• H: Hidrogenoa
• Cs: Zesioa
• Li: Litioa
• Ba: Barioa
• Be: Berilioa
• Fr: Frantzizioa
• Na: Sodioa
• Ra: Radioa
• Mg: Magnesioa
• K: Potasioa
• Ca: Kaltzioa
• Rb: Rubidioa
• Sr: Estrontzioa

Partikula Atomikoak eta Ekuazioak

• Atomo zenbakia (Z)
• Protoi kopurua (P)
• Neutroi kopurua (N)
• Elektroi kopurua (E)
• Masa zenbakia (A)
• A = Z + N
• Z = P
• P = E (neutroia denean)

Lotura Kimikoak

• Metala + Metala = Metalikoa
• Ez-metala + Ez-metala = Kobalentea
• Metala + Ez-metala = Ionikoa

Eredu Atomikoen Bilakaera Historikoa

Demokrito (K.a. V. mendea)

Antzinako Greziako filosofo bat izan zen. Atomoaren teoriaren sortzailea. Bere ustez, dena zati txiki eta ikusezinaz osaturik zegoen, bakoitza etengabea eta zatiezina izanik. Zati hauei atomoak deitu zien.

Dalton (1803)

John Daltonek 1803an aurkeztu zuen bere teoria atomikoa.

Daltonen Teoria Atomikoa

• Elementuak atomoz, partikula aldaezin eta zatiezinez osaturik daude.
• Elementu bereko atomo guztiak berdinak dira.
• Elementu desberdinen atomoek masa eta propietate desberdinak dituzte.
• Konposatuak elementu desberdinen atomoen elkarketaz eratzen dira.

Thomson (1897)

Materiaren eta elektrizitatearen arteko eragina aztertzen ari zela, atomoa baino askoz ere txikiagoak ziren partikula batzuk deskubritu zituen: elektroiak.

Thomsonen Eredu Atomikoa

Atomoa positiboki kargatutako esfera bat da, eta elektroi negatiboak bertan txertatuta daude. Multzo osoa neutroa eta egonkorra da.

Niels Bohr (1913)

Daniar fisikariak Rutherforden eredu atomikoa hobetu zuen. Azaleko elektroiak nukleoaren inguruan energia maila jakin batzuetatik soilik biratzen direla ondorioztatu zuen (orbitalak). Nukleotik gertuko energia mailan biratzen ari diren elektroiak energia gutxiago daramate kanpoko geruzetan biratzen ari direnak baino.

Geruza horietan elektroi kopuru zehatza egon daiteke.