Espainiako klima-motak eta ezaugarriak

Klima motak

Klima ozeanikoa

Klima ozeanikoa: Iberiar Penintsularen iparraldean kokatzen da, Bizkaiko golkoaren inguruan eta Galizian. Prezipitazioak urte osoan zabaltzen dira; eurien banaketa nahiko erregularra izaten da. Bi hilabete lehor izan ditzake, eta prezipitazioen forma leuna izaten da. Tenperaturak moderatuak eta bitarte termikoa txikia da.

• Kostaldea: Itsasoaren eraginagatik, uda freskoa eta negu moderatua izaten dira.
• Barrualdea: Itsasoaren eragina txikiagoa dela eta neguak hotzagoak izan daitezke.

Klima mediterraneoa

Klima mediterraneoa: Iberiako Penintsulan nagusi den klima da; baita Balear Uharteetan, Ceutan eta Melillan ere. Oro har, prezipitazioak urteko kopuru osoari dagozkion balioetan 800 mm baino gutxiago izaten dira; 800–500 mm bitartean moderatuak, eta 500 mm-tik beherakoak urriagoak.

Eurien banaketa irregulara da: uda lehorra da, eta maximoak udazkenean eta udaberrian agertu ohi dira (Atlantikora zabalik dauden ingurutan, ordea, neguan ere izan daitezke). Prezipitazioen forma noizean behin ekaitz indartsukoa izan daiteke. Tenperaturak latitudearen eta itsasotik duen distantziaren arabera aldatzen dira; hortaz, hiru azpimota bereizten dira:

Itsasoko klima mediterraneoa

Itsasoko klima mediterraneoa: Kokapena: Iberiar penintsularen hegoaldeko kostaldea, hego-atlantikoko kostaldea, Balear Uharteak, Ceuta eta Melilla. Prezipitazioak urriak edo moderatuak izan daitezke (normalean 300–800 mm bitartean). Prezipitazio kopurua tokiaren arabera desberdina da:

• Hego-atlantikoko kostaldean prezipitazioak ugaritzen dira; maximo nagusia udazken-negutan izaten da.
• Kosta mediterraneoan ere prezipitazioak nabariak dira; maximoa udazkenean gertatzen da.

Prezipitazio horiek Europa kontinente aldetik iristen dira eta kostako mendikateetatik gora egiten dute.

Klima mediterraneo kontinentalizatua

Klima mediterraneo kontinentalizatua: Kokapena Iberiar Penintsularen barrualdean dago (Ebro haranaren erdiko zatia izan ezik). Prezipitazioak urriak edo moderatuak izaten dira, eta kopurua tokiz toki aldatzen da:

• Iberiar penintsularen mendebaldeko sektorean prezipitazio gehiago izaten dira; maximoa neguan izaten da.
• Gaztela eta Ebroren sakonuneetan prezipitazioak urriagoak dira; maximoa normalean udaberrian eta minimoa neguan ager daiteke.

Tenperaturaren bitarte termikoa handia da. Aldaketa termikoei erreparatuz, hiru azpimota klimatiko bereizten dira:

• Ipar goi-lautada eta Goi-lurralde zatiak (Guadalajara, Teruel, Cuenca): udak freskoak eta neguak hotzak; izozteak eta elurrak ohikoak dira.
• Hego goi-lautada eta Ebro haranaren ertzak: udak beroak eta neguak hotzak izaten dira.
• Extremadurako eta Andaluziako barrualdea: udak oso beroak eta neguak moderatuak izaten dira.

Klima mediterraneo lehorra (subdesertikoa/estepakoa)

Klima mediterraneo lehorra, subdesertikoa edo estepakoa: Kokapena Iberiar Penintsularen hego-ekialdea eta Ebro haranaren erdiko zatia. Prezipitazioak oso urriak dira. Hemen idortasuna handia da, Atlantiar borrasketatik babestuta egoteagatik (Mendikate Betikoen eraginez), eta Mediterraniotik datozen borraska mediterraneoak erraz iristen ez direlako. Ebro haranaren erdiko zatian, mendi artean dagoenez, lehorra da eta prezipitazioak are gutxiagoak izan ohi dira.

Mendiko klima

Mendiko klima: Mendiko klimaren inguruek 1.000 m-ko altitudetik gorako lurraldeak hartzen dituzte. Ezaugarri nagusiak: altuerak gora egin ahala tenperaturak jaitsi egiten dira. Prezipitazioak oso ugariak izan daitezke; urteko batez bestekoa baxua da eta neguak hotzak izaten dira. Elurra ohikoa da.

Igoeraren eta kokapenaren arabera aldaketak daude: ozeanikoaren inguruko mendietan ez dago hilabete lehorrik eta udak freskoak izaten dira; ingurune mediterraneoko mendietan, aldiz, prezipitazioak gutxiagoak izan ohi dira eta hilabete bat edo bi lehor izan ditzakete, udako tenperatura altuagoekin.

Kanarietako klima

Kanarietako klima: Kanariar uharteetako klima subtropikala da, eta zenbait faktoren eraginez berezia izaten da:

• Irlak hegoaldean daude, tropikora eta Afrikako kostara hurbil, eta horrek eragin handia du.
• Kanarietako korronte hotzak (uharteen eta Afrikaren artean) uraren tenperatura bajatzen dute.
• Erliebeak eta altuerak prezipitazioak eta lainotasuna baldintzatzen dute: garaieran prezipitazioak eta lainoak ugariagoak izaten dira.

Faktore horien eraginez, klimak honako ezaugarriak ditu: beheko inguruetan prezipitazioak oso urriak dira; maximo erlatiboa neguan gertatzen da, eta garaiko lekuetan tenperatura eta prezipitazio banaketak aldakorragoak izan daitezke.

Oharra: Testuaren edukia eta informazioa errespetatuta egon da, egitura semantiko egokia emanez eta ortografia eta gramatika zuzendu dira SEOaren ikuspegitik optimizatu ahal izateko (izenburuan eta atal-buruetan gako-hitzak erabilita).