Frankismoa: Errepresioa, Autarkia eta Nazioarteko Isolamendua

hu(39-50)/frankistak Francoren gidaritzapean, galtzaileen aurka bideratutako bortizkeria biziki luzatu zen gerra ostean, eta etengabeak izan ziren fusilamenduak, garbiketa administratiboak,espetxeratzeak... Errepresiorako erabili ziren tresna juridikoak honako hauek izan ziren: Erantzukizun Politikoen Legea, Masoneria eta komunismoaren errepresiorako Legea, eta Estatuaren segurtasunerako Legea. /Frankismoaren hasierako urteetan estatu politika diktoriala ezarri zuen Francok. Frankismoaren beste familiek falangisten eragin gehiegizkoa zela ikusi zuten eta denborarekin Francok hauen partaidetza txikiagotuz joan zuen barne eta kanpo politikan. Urte hauetan Francok hainbat lege ezarri zituen (adib. Gorteen Legea) erregimenaren irudia hobetzeko./Ekonomia politikak bi ezaugarri nagusi zituen: estatuak sektore guztietan hartzen zuen esku eta autarkia bat zen./1941ean Industria Institutu Nazionala (INI) sortu zuten, Estatuak kontrolatutako industriak sortzeko eta enpresa espainiarrak indartzeko. Adib, tren sarea nazionalizatzearen ondorioz RENFE; siderurgian ENDINESA; autoen sarean SEAT, etab./Ekonomia politika horrek hainbat ondorio ekarri zituen: ekoizoenak ez zuen aurrera egiten (lehengai gabeziarengatik) eta merkatu beltza sortu zen (prezioen kontrolen ondorioz). Kanpo merkataritza gutxitzeko, kanpoko produktuei nuga zergak jarri zizkieten, batzuen egoera ekonomikoa hobetuz./Espainia oso ahul zegoenez, hasieran neutral azaldu zen IIGM-ean, baina gero ardatzaren alde azaldu zenean Francok 1940an elkarrizketak izan zituen Alemaniar eta Italiarrekin baina ez ziren ados jarri, gainera Frantzia eta BH-rekin zituen merkataritza interesak hautsiko ziren, beraz, neutral mantendu zen. AEB gerran sartzean, Espainiak Ardatzeko potentziei laguntzeari utzi zion eta 1943an Espainia neutraltasun hitzarmena sinatu zuen eta aliatuen alde agertu zen./Gerra amaitzean, Espainiaren nazioarteko harremanek behera egin zuten eta Espainia isolatu zen./Gerra hotzean, aliatuak bitan zatutu ziren: mendebaldekoak (erregimen frankista antikomunista zenez hemen ezarri zen) eta komunistak./Barne oposizioari dagokionez, indar errepublikazaleen artean gerrilari taldeak sortu ziren, zapalduak izan zirenak. Falangistek haserrea adiera zuten baina Francok azkar menoersru zituen. Monarkikoek ere, baina azkenean Juan Carlosek Franco ordezkatzeko heziketa izango zuen eta horrela monarkikoek oposizioa izateari utzi zioten./Kanpo oposizioari begira, Italia eta Alemaniako erregimen totalitarioen porrota ikustean, Espainiakoa ere hondoratuko zela pentsatu zuten eta gobernu erreublikazalea antolatu zuten; baina Espainia isolatu zen/Bi talde berri sortu ziren: langile mugimendua, indistrializatutako hiri garrantzitsuenetan grebak egin zituztenak, batzuk errepresioa eta langileak kanporatzen bukatu zutenak; eta ikasle mugimendua, hezkuntza liberalago baten alde egin zuena./Euskal Nazionalismoan, 1958an ETA sortu zen baina oraindik ez zuen eragin handirik izan.

ee:s/Garai honetan Espainia isolamenduan egotetik nazioarteko harremanak izatera igarotzen da: ● Nazioartean Gerra Hotza hasi zen eta Espainiaren antikomunismoa zela eta, mendebaldekoekin bat egin zuen. ● Espainiak Afrikan zituen jabetzen deskolonizazioari hasiera eman zion eta 1956an Frantziak Marokori independentzia eman ostean, Espainiak Marokoren jabetzari uko egin zion. ● Hala ere, erregimena egonkortu eta onarpena lortzeko gertakari garrantzitsuenak Vatikanoarekin konkordatua sinatzea izan zen, horrela, Frankok gidatzen zuen sistemak onarpena jaso zuen bai Vatikanoarena eta baita nazioartekoa ere. ● Honetaz gain, AEBekin sinatutako hitzarmenak ere garrantzitsuak izan ziren. Espainiaren kokapena estrategikoa zen komunismotik defendatzeko, eta horregatik, AEBk hitzarmen bat negoziatu zuen bere base militarrak lurralde espainiarrean ezartzeko *Zaragoza, Torrejón de Ardoz. Horrela estatubatuarrek erregimena onartu zuten eta merkataritza harreman txiki batzuk ezarri ziren. Hitzarmen hauei esker, Espainiak NBE eta UNESCOn sartzeko erraztasunak lortu zituen eta munduko potentzien onarpena lortu zuen. /Frankoren gobernuak oreka lortu zuen lau oinarrien artean (falangistak, militarrak, katilikoak eta monarkikoak) hauen arteko liskarra saihetsiz. Hezkuntza alorrean irekitzebpausuak eman ziren (unibertsitatea modernizatu, erbesteratutako intelektual batzuk itzuli ziren eta ikasle mugimendu bat sortu zen). Kontserbsdoreenek aldaketen kontra egin zuten eta hainbat istilu sortu ziren./Estatuak ekonimian zuen parte hartzea gero eta txikiagoa zen. Atzerriko lehen inbertsioak eta inportazioak egin ziren eta estatubatuarren laguntza txikia funtsezkoa izan zen. Produktuen prezioetan askatasuna ezarri zuten eta ondorioz, prezioek gora egin zuten eta erregimenaren aurkako lehen greba orokorra egin zen 1951n. Kanpo merkataritzaren liberalizazioa ezarri zen eta honek ekonomiaren hedapena ekarri zuen./Neurri horiekin ekonomia pixka bat garatzen hasi zen. Industria sektoreek atera

zuten etekin handiena. Hala ere, nekazaritza sektoreak ere gora egin zuen (soroakmekanizatu zituzten, inportatutako ongarri eta pentsuak  erabiltzen hasi ziren eta ureztatutako lurraldeak hedatu egin ziren)/Aldaketak honek ondorio garbi bat izan zuen: langileak sektore batetik bestera mugitu ziren eta hiritartze prozesuari hasiera eman zitzaion, landa eremuak abandonatuz/Espainia nazioarteko harremanak izaters igaro zen. Gerra Hotza hasi zenean Espainia antikomunista zenez mendebaldekoekin bat egin zuen. 1948an Frantziako muga ireki zen era Espainiak Europako hainbat potentziekin merkataritza hitzarmenak egin zituen. Esoainiak Agrikan situen jabetzen deskolonizaxosri hasiera eman zion. Francoren sistemak Vaticanoaren eta nazioarteko lnarpena jaso zuen. Modu honetan, elizaren eragina handitu zen eta elizak ez zituen zergak ordaintzen. Espainiaren kokapena estrategikoa zen komunismotik defendatzeko, beraz AEBk hitzarmen bat negoziatu zuen bere base militarrak Espainiak ezartzeko. Horrela merkataritza harreman txiki batzuk ezarri ziren. Hitzarmen hauei esker, Espainiak NBE eta UNERCOn sartzeko erraztasunak lortu zituen.