Espainiako Monarkiaren Krisia eta Kolonialismoaren Gorakada XVII. Mendean

Espainiako Monarkiaren Krisia XVII. Mendean

Barne Gatazkak eta Hauen Ondorioak

XVII. mendean, Espainiako monarkiak barne nahasmendu ugari izan zituen. Kanpoko gerrek gastu handiak eragin zituzten, eta horren ondorioz, Filipe IV.aren balidoak, Olivares Konde-Dukeak, diru gehiago eskatu zien penintsulako erreinuei. Gainera, politika bateratzailea ezartzen saiatu zen, Gaztelako legeak inposatuz. Neurri horiek altxamenduak eragin zituzten penintsulan, eta Portugalek independentzia lortu zuen.

Merkataritzaren Hazkundea XVII. Mendean

XVII. mendean merkataritzak hazkunde nabarmena izan zuen. Arrazoi nagusiak hauek izan ziren:

• Nabigazioan izandako aurrerapen teknikoak.
• Asiako espezien merkataritza.
• Afrikatik Amerikarako esklaboen trafikoa.

Merkataritza-Bideen Analisia

Merkataritza kolonial gehiena pribilegiatutako konpainien esku zegoen. Afrikatik Amerikarako esklaboen trafikoa holandarren eta ingelesen esku zegoen nagusiki. Esklaboek plantazioetan, meatzetan eta etxeko zerbitzuetan lan egiten zuten. Espezien merkataritza holandarrek kontrolatzen hasi ziren, Portugal baztertuz. Bestalde, Europatik Amerikara eta Asiara ehunak eta manufakturatutako produktuak esportatzen zituzten. Merkataritza horri esker, burgesak aberastu egin ziren.

Produktu Kolonialak eta Ultramarinoak

Garai hartan, produktu kolonialak eta ultramarinoak Europara itsasoz bestaldeko kolonietatik zetozen produktuak ziren. Adibide batzuk hauek dira:

• Kakaoa
• Kafea
• Tabakoa
• Kotoia
• Espeziak
• Esklaboak (batez ere ingelesek eta holandarrek garraiatuak)

XVII. Mendeko Gizartearen Egitura

XVII. mendeko gizartea estamentala zen, eta hiru estamentutan banatuta zegoen:

• Noblezia
• Kleroa
• Herri xehea

Estamentu horien artean desberdintasun nabarmenak zeuden, batez ere ekonomikoak. Goi-mailako noblezia eta goi-kleroa aberatsak ziren, eta herri xehearen barruan, berriz, nekazariak eta burgesak zeuden, azken hauek aberasten joan ziren merkataritzari esker.

Europako Biztanleriaren Bilakaera

Europako biztanleriak ez zuen bilakaera berdina izan XVII. mendean:

• Hazkunde demografikoa: Frantzia, Ingalaterra, Probintzia Batuak, Suedia eta Errusia.
• Beherakada demografikoa: Espainia, Alemania eta Italiako estatuak.

Frantziak, 1659ko Pirinioetako Bakearekin, hegemonia lortu zuen Europan, eta horrek biztanleriaren hazkundea bultzatu zuen. Ingalaterrak, itsas merkataritzan zuen nagusitasunari esker, biztanleriaren hazkundea ere izan zuen. Espainian, aldiz, gerrak, Amerikarako emigrazioa, izurriteak eta goseteak zirela eta, biztanleriak nabarmen egin zuen behera.