Bizidunen sailkapena eta egokitzapenak

Onddoen sailkapena eta filumak

• Zigomizeteak

  Hifa zenozitikoak dituzte. Espora asexualak eta sexualak sortzen dituzte. Lizun ezagunenetako batzuk talde honetan daude, adibidez: Mucor eta Rhizopus.

• Deuteromizeteak

  Zeharka trenkaturiko hifak dituzte. Konidioen bidez ugaltzen dira, sexu gabe. Lizun saprofito batzuk eta bizkarroi batzuk ere badaude, adibidez: Aspergillus eta Candida.

• Askomizeteak

  Hifa trenkatuak dituzte. Espora asexualak eta sexualak sortzen dituzte, asku esporangioan. Espezie zelulabakarrak (ogia, garagardoa edo ardoa egiteko erabiltzen direnak), bizkarroiak eta fruitu-gorputz jangarriak dituzten sinbionteak aurki daitezke.

• Basidiomizeteak

  Hifa trenkatuak dituzte. Espora sexualak sortzen dituzte. Talde honetan landare-espezie bizkarroiak eta saprofitoak daude.

• Likenak

  Alga klorofitoekin elkarte sinbiotikoetan bizi diren askomizeteak dira (organismo fotoautotrofoak fotosintesiaren produktuak ematen ditu, eta onddoak, ura eta mineralak). Ugalketa sexugabekoa dute, zatiketa bidezkoa: taloaren zati txikitxoak askatzen dituzte eta haizeak eramaten ditu. Sexu bidezko ugalketan, esporak osatzen dira. Askatu eta hozitzen direnean, alga egokia aurkitzen badute, liken berri bat osatzen dute.

Protistoak: Sailkapena

• Protozooak

  Zoomastiginoak, sarkodinoak, ziliatuak eta esporozooak.

• Onddo-izaerako protistoak

  • Mixomizeteak

    (Lizun lirdingatsuak) zelulabakarrak, higikorrak, ameba-itxurakoak eta zelula-paretarik gabekoak. Saprofitoak dira eta uretan, lurzoru hezeetan edo usteltzen ari diren enborren gainean bizi dira.

  • Oomizeteak

    Hifa harizpi-sortek osaturiko egitura onddoenaren antzekoa da, baina zelula-paretak, onddoenak ez bezala, zelulosa du. Saprofitoak eta landare zein animalien bizkarroiak dira.

• Algak

  Euglenofitoak, bazilariofizeoak, klorofitoak, feofitoak, errodofitoak.

Landareen egokitzapenak eta baliabideak

• Lehortasuna

  Gainazal iragazgaitza dute, bai eta izerditzea erregulatzeko sistema ere. Bizilekutzat substratutik ura hartzea ahalbidetzen dieten egiturak garatu dituzte.

• Grabitatea

  Izaki bizidunek euren egiturei eusteko mekanismoak behar dituzte, eragozpen horri aurre egiteko eta tamaina handia hartu ahal izateko.

Alga berdeen eta landareen ezaugarri komunak

• Pigmentu fotosintetiko berberak dituzte.
• Almidoia gordetzen dute.
• Zelulosaz osaturiko paretak dituzte.
• Mitosi osteko zitozinesia (fragmoplastoa) osatzen dute.