Ekosistema, biotipo eta kate trofikoen oinarrizko definizioak

Ekosistemaren oinarrizko kontzeptuak

• Ekosistema: leku batek izaten dituen baldintzak eta han bizi diren izakiak eta haien arteko harremanak.
• Biotopoa: lekua eta haren baldintzak.
• Biozenosia: leku jakin batean bizi diren izaki bizidunen multzoak eta haien harremanak.
• Faktore biotikoak: biotopoan dauden izaki bizidunekin eta haien arteko harremanekin lotutako faktoreak; izaki bizidunek egokitzen dira.
• Faktore abiotikoak: leku horretan izaki bizidunengan eragina duten faktoreak (adibidez, tenperatura, hezetasuna, argia, etab.).
• Tolerantzia mugak: espezie baten jasan ditzakeen baldintzen mugak — gehienezkoak eta gutxienekoak.
• Eremu optimoa: espezie baterako baldintza onenak.
• Populazioa: ekosistema bereko eta espezie bereko organismoen taldea, elkarrekin ugaltzen direnak.
• Eurioikoak (generalistak): tolerantzia ekologiko zabala duten espezieak.
• Estenoikoak (espezializtak): tolerantzia ekologiko estua duten espezieak.
• Habitata: espezie jakin bat bizi den lekua, inguruneko baldintzak dituena.
• Txoko ekologikoa: espezie bakoitzak ekosisteman betetzen duen zeregin jakina.

Egitura trofikoa

Egitura trofikoa:

• Ekoizleak: espezie autotrofoak; materia inorganikoaz elikatzen dira eta argitik energia lortzen dute fotosintesiaren bidez. Adibidez: landareak, algak eta bakterio fotosintetikoak.
• Kontsumitzaileak: beste izaki bizidun batzuek elikatzen diren espezie heterotrofoak. Gehienak animaliak dira, baina badaude protozoo batzuk ere. Azpitaldeetan banatzen dira, jaten dutenaren arabera:
  • Lehen mailako kontsumitzaileak (A): fitofagoak dira.
  • Bigarren mailako kontsumitzaileak (B): lehen mailako kontsumitzaileez elikatzen dira.
  • Hirugarren, laugarren… mailako kontsumitzaileak (C): aurreko mailetatik elikatzen direnak.
• Detritujaleak eta deskonposatzaileak: beste espezie batzuen hondakinez elikatzen dira. Materia organikoa materia inorganikoa bihurtzen badute, deskonposatzaileak dira.

Kate eta sare trofikoak

Elikagaiak organismo batetik bestera joaten dira; horrela sortzen dira kate trofikoak.

Ekosistema batean ez dago kate trofiko bakar bat soilik. Sortzen diren harreman egitura konplexuak dira sare trofikoak, eta haien barruan kate trofiko linealak identifika ditzakegu.