Bizidunen sailkapena eta ugalketa: protozooak, algak eta landareak
Enviado por Comunidad Wikiteka y clasificado en Biología
Escrito el en 
euskera con un tamaño de 4,19 KB
Actualizado el
Resumen
Testuak protozooen, algen eta landareen sailkapena azaltzen du, eta bizi ziklo diplohaplontea ere aztertzen du. Protozooak zelula bakarreko organismoak direla azaltzen du, eta mugitzeko moduaren arabera sailkatzen dira. Halaber, landareen ugalketa motak (briofitoak, pteridofitoak eta angiospermoak) deskribatzen ditu.
Puntos clave
- Protozooak zelula bakarreko organismoak dira eta mugitzeko moduaren arabera sailkatzen dira: zoomastigiloak (flageloak), errizopodoak (pseudopodoak), ziliatuak (zilioak) eta esporozoak.
- Algak uretako inguruneetan bizi dira, fotoautotrofoak dira eta klorofila eta karotenoideak bezalako pigmentu fotosintetikoak dituzte.
- Bizi ziklo diplohaplontea belaunaldi diploide bat (2n) eta haploide bat (n) txandakatzen dituen ugaltze-zikloa da.
- Espezie dioikoek arrak eta emeak bereizita dituzte, eta espezie monoikoek organo arrak eta emeak bere gain dituzte.
- Briofitoen ugalketan, gametofitoak oosferak eta anterozoideak sortzen ditu, eta urak anterozoideak oosferetara eramaten ditu esporofitoa sortzeko.
- Angiospermoetan, polena haizeak estigmara eramaten du eta obulutegian hazia sortzen da, fruitua osatuz.
Resumen generado con IA a partir del documento. Ponte a prueba
Protozooak: Zelula Bakarreko Organismoak
Protozooak zelula bakar batez osatutako organismoak dira.
Sailkapena:
Zoomastigiloak
Flageloak dituzte, eta horri esker mugitzen dira. Bizitza askekoak edo parasitoak izan daitezke.
Errizopodoak
Pseudopodoen bidez mugitzen dira. Bizitza askekoak edo parasitoak izan daitezke.
Ziliatuak
Zilioak erabiltzen dituzte mugitzeko, eta bizi askekoak dira.
Esporozoak
Mugitzen dira, baina ezin dute mugimenduaren norabidea aukeratu.
Algak: Uretako Bizitzaren Oinarria
Algak landareen erreinuarekin antzekotasun handiak dituzte.
Ezaugarri Orokorrak
Uretako inguruneetan bizi dira eta fotoautotrofoak dira. Horretarako, pigmentu fotosintetikoak behar dituzte. Ohikoenak klorofilak eta karotenoideak dira.
Sailkapena
Zelulabakarrak
Fitoplanktona
Uretan flotatzen dute eta uretako ekosistemetan funtsezkoak dira, lurreko belarra bezala, bizitzaren oinarri baitira.
Likenak
Onddoekin sinbiosian bizi dira eta uretatik kanpo bizitzeko gaitasuna dute. Fotosintetikoak/Fotoautotrofoak dira, hau da, beren kabuz elikatzeko gai dira.
Koralak, Anemonak...
Ornogabeekin sinbiosian sortzen dira.
Zelulanitzak
Ur gainean flotatzen bizi dira edo substratuan finkatzeko egiturak dituzte.
Eugeoflitoak
Flagelodunak dira, ez dute zelula paretarik eta ur gezatan bizi dira.
Bazilariofitoak
Oskola dute, bi kuskuz osatua. Ez dute zelula paretarik eta ur gezatan bizi dira.
Klorofitoak
Zelulabakarrak edo zelulanitzak izan daitezke, ur gazian eta ur gezatan bizi daitezke, zelula pareta dute eta berdeak dira.
Feofitoak
Kolore arrekoak (marroiak) dira eta itsastarrak dira.
Errotofitoak
Itsastarrak dira, baina kolore gorrikoak.
Onddoen Izaerako Protistak
Onddoen erreinuarekin antzekotasun handiak dituzten protoktistak dira.
Bizi Ziklo Diplohaplonteak
Zer dira bizi ziklo diplohaplonteak?
Belaunaldi diploide bat (2n kromosoma dituena) beste haploide batekin (n kromosoma dituena) txandakatzen den ugaltze-zikloa da.
Nola gertatzen da bizi ziklo diplohaplontea?
Landare batek ugaltzen denean, gametoak sortzen ditu (n, haploideak). Bi gameto (gameto arra eta gameto emea) batzean, indibiduo diploide bat (2n) sortzen da. Indibiduo hori ugaltzen denean, gametoak sortuko ditu, eta prozesua etengabe errepikatzen da.
Gametoak
Ugalketa sexualean parte hartzen duten zelulak dira.
Espezie Dioikoa
Espezie bereko indibiduoak arrak edo emeak izan daitezke (ez dute desberdintasun morfologikorik).
Espezie Monoikoa
Indibiduo hermafroditak izan daitezke (organo arrak eta emeak dituztenak) edo lore bakunak izan ditzakete (lorearen erdia arra eta beste erdia emea; normalean, emeak dituzten adarrak goikaldean daude eta arrak behean).
Landareen Ugalketa Motak
Briofitoen Ugalketa
Esporen kapsulan esporak sortzen dira. Guztiz eratu direnean, lurrera erortzen dira eta gametofito bat (n kromosoma duen organismoa) sortzen da. Gametofitoan bi egitura daude: oosfera (eme gametoak sortzen dituena) eta anterozoideak (ar gametoak sortzen dituena). Uraren bidez, anterozoideak oosferetara joaten dira eta esporofitoa (2n kromosoma duen indibiduoa) sortzen da.
Pteridofitoen Ugalketa
Esporofitoen hostoen azpialdean (eguzkia ematen ez duen lekuan) soroak daude, eta bertan esporak sortzen dira. Esporak guztiz sortuta daudenean, lurrera erortzen dira eta, n kromosoma dutenez, gametofitoa sortzen da. Gametofitoan bi gune daude: alde batetik oosferak (emeak) eta bestetik anterozoideak (arrak). Urarekin elkartzen dira erdialdean eta 2n kromosoma duen indibiduoa sortzen da.
Angiospermoen Ugalketa
Loreen anterek polena sortzen dute. Haizearen bidez, polena estigmara doa eta gero obulutegian jausten da. Bertan oosferak daude eta hor hazia sortzen da. Obulutegia, hazia hazten doan heinean, loditzen doa eta fruitua sortzen da.
Preguntas frecuentes
Zer dira protozooak?
Protozooak zelula bakar batez osatutako organismoak dira. Mugitzeko moduaren arabera lau taldetan sailkatzen dira: zoomastigiloak, errizopodoak, ziliatuak eta esporozoak.
Zer da bizi ziklo diplohaplontea?
Belaunaldi diploide bat (2n kromosoma dituena) beste haploide batekin (n kromosoma dituena) txandakatzen den ugaltze-zikloa da. Bi gameto batzean, indibiduo diploide bat sortzen da.
Zein da espezie dioiko eta monoikoen arteko desberdintasuna?
Espezie dioikoetan indibiduoak arrak edo emeak dira. Espezie monoikoetan, berriz, indibiduo hermafroditak edo lore bakunak dituzte, organo arrak eta emeak batera.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.