A Filosofía de Kant: Do Período Precrítico ao Crítico

Introdución

A partir de 1750 xurdiron novos cambios que transformaron o panorama filosófico en Europa. Estes cambios podemos dividilos territorialmente en dous: o río Elba actúa como fronteira. No lado oeste, a zona máis activa, en Prusia, a nobreza era iletrada e a burguesía carecía de peso, polo que o rei era quen promovía a cultura e o xurdimento de novas correntes.

Período precrítico

Dende a publicación da súa primeira obra ata a Crítica da razón pura, pasan máis de 30 anos nos que Kant vive unha lenta evolución filosófica. Neste período, Kant interésase pola física de Newton e asume o racionalismo dogmático, admitindo que a razón carece de límites.

Período crítico

É o período fundamental na súa traxectoria. Xorde tras a súa lectura de Hume, que provocou que espertase do seu «soño dogmático», pasando do racionalismo ao empirismo. Aquí é onde Kant desenvolve o seu pensamento a través das súas grandes críticas.

Contextualización filosófica

No campo do coñecemento, a súa investigación afástao do seu primeiro dogmatismo e analiza as posibilidades e os límites do saber. Como resultado, Kant nega a posibilidade da Metafísica como ciencia. Na Ilustración atopámonos con dúas grandes correntes: o dogmatismo racionalista e o escepticismo, tendencias que condicionarán a filosofía kantiana.

Límites do coñecemento

Na súa obra, Crítica da razón pura, Kant busca resposta á pregunta: «Que podo saber?». Para Kant, a ciencia debe ser universal e necesaria. A metafísica, pola contra, é un coñecemento a priori que vai máis alá da experiencia.

Para que a metafísica sexa unha ciencia, debe contar coas mesmas condicións que as ciencias existentes: xuízos sintéticos a priori. Kant conclúe que os suxeitos posuímos estruturas a priori. A súa síntese entre racionalismo e empirismo defende que:

• Captamos información mediante os sentidos (intuición).
• Aportamos estruturas a priori (espazo e tempo).
• A realidade non é algo dado, senón que a transformamos.

Crítica da sensibilidade

Kant afirma que na sensibilidade hai unha materia sensible e unha forma a priori. O resultado desta unión é o fenómeno.

Crítica do entendemento

O entendemento é a capacidade de pensar mediante conceptos. As categorías só se poden aplicar aos fenómenos.

Crítica da razón

A razón é a facultade suprema que unifica os coñecementos baixo tres principios: a alma, Deus e o mundo.

Metafísica

Kant conclúe que a metafísica non pode ser unha ciencia, xa que a experiencia sensible é o límite do coñecemento.

O formalismo moral

Kant sinala que a razón ten un uso teórico e outro práctico (comportamento moral). Busca unha lei moral universal e necesaria.

A moral material

As éticas materiais teñen un contido que establece o fin a conseguir. Non son universais, os seus imperativos son hipotéticos (empíricos) e son heterónomas, xa que as normas proceden de algo alleo á razón.

A moral formal

Kant formula o seu imperativo categórico: «Obra de tal maneira que a túa máxima poida valer como lei universal». Algúns puntos clave son:

• A intención é fundamental.
• As persoas deben ser tratadas como un fin, nunca como un medio.

O ben e o deber

O ben reside na vontade. O que importa é a intención coa que facemos algo, sen importar o resultado.