Gluzidoak, Lipidoak eta Proteinak: Funtzioak eta Egiturak

Enviado por Comunidad Wikiteka y clasificado en Biología

Escrito el en euskera con un tamaño de 4,63 KB

Gluzidoak, Lipidoak eta Proteinak: Funtzioak eta Egiturak

Gluzidoak

Disakaridoak

  • Maltosa: α-D-glukosa + α-D-glukosa α(1-4). Maltan.
  • Laktosa: β-D-galaktosa + α-D-glukosa β(1-4). Esnearen azukrea.
  • Sakarosa: α-D-glukosa + β-D-fruktosa α(1-2). Kainabera, erremolatxa azukrea.
  • Zelobiosa: β-D-glukosa + β-D-glukosa β(1-2). Zelulosa eratzen du.

Polisakaridoak

Homopolisakaridoak
  • Almidoia: %30 amilosa, %70 amilopektina.
  • Amilosa: α-D-glukosaren polimeroa; α(1-4).
  • Amilopektina: α-D-glukosaren polimeroa: α(1-4) erdiko nukleoa, α(1-6).
  • Funtzioa: Landareen erreserba polisakaridoa.
  • Kokapena: Sustraietan (azenarioetan), tuberkuluetan (patata), hazietan (babarrunetan...).
  • Liseritzeko entzimak: β-amilasa α(1-4), α-amilasa α(1-4), α(1-6) glukosidasa. Listua, urin pankreatikoak.
  • Glukogenoa: Amilopektinaren antzekoa, baina adarkatuagoa. Pisu molekular handikoa.
  • Funtzioa: Erreserba animalietan.
  • Kokapena: Animalien muskulu eta gibelean.
  • Zelulosa: β-D-glukosaren polimeroa β(1-4).
  • Funtzioa: Egiturazkoa landareetan (zelula pareta).
  • Kitina: N-azetiglukosaminen polimeroa β(1-4).
  • Funtzioa: Egiturazkoa (ornogabeen eskeletoan, onddo eta liken pareta zelularra...).
Heteropolisakaridoak
  • Pektina: Kokapena: Landare zelula-paretan (sagarra...). Funtzioa: Gelifikatzailea.
  • Agar-agarra: Kokapena: Alga gorrietan. Funtzioa: Egiturazkoa, gelifikatzailea.
  • Gomak: Funtzioa: Landareen zauriak ixteko.
  • Hemizelulosak: Kokapena: Landareen zelula-paretan. Funtzioa: Egiturazkoa.
  • Mukopolisakaridoak: Funtzioa: Egiturazkoa animalietan. Azido hialuronikoa: Ehun konjuntiboan. Heparina: Antikoagulatzailea.

Heterosidoak

Zati gluzidikoa + zati ez-gluzidikoa

  • Peptidoglukanoak: Bakterioen pareten mureinan.
  • Glukoproteinak: Lubrifikatzailea.
  • Antigenoak: Globulu gorriena.
  • Glukoproteinak eta Glukolipidoak: Mintzean.

Lipidoak

Saponifikagarriak

  • Gantz-azidoak: CH3-(CH2)n-COOH ASEAK CH3-(CH2)n-CH--(CH2)n-COOH.
  • Azilglizeridoak: Funtzioa: Erreserba energia. Iragazkaitzailea, isolatzaile termikoa (gantz-panikula). Babes mekanikoa (kolpeak). Kokapena: Animalien gantz-panikulan (azalaren azpian, organoen inguruan). Landareen hazi eta fruituetan.

Zeridoak

CH3-(CH2)28-CH2OH + HO-C-(CH2)14-CH3 Funtzioa: Babestea, iragazkaitzailea. Kokapena: Hostoak, fruituak, belarriak estaltzen.

Konjokatuak

  • Lipoproteinak: HDL: Kolesterola. LDL: Kolesterol txarra. VLDL: Triazilglizerido ugari dituzte. QM: Gantzak garraiatu.
  • Glukolipidoak: Mintz plasmatikoan.

Proteinak

  • Egitura funtzioa: Glukoproteinak (Mintz zelularrak eratu), Histonak (Kromosomak osatu), Kolagenoa (Tendoiak, hezurrak, kartilagoak osatu).
  • Garraio funtzioa: Parmeasak eta ponpak (Mintzeko proteinak, molekulak garraiatu), Zitokromoak (Elektroiak garraiatu -mitokondriak eta kloroplastoak-), Hemoglobina eta Hemozianina (Oxigenoa garraiatu, ornodunen eta ornogabeen odolean).
  • Defentsa eta babes funtzioa: Inmunoglobulinak (Organismoan molekula arrotzak -antigenoak-).
  • Funtzio hormonala: Intsulina eta glukagoia (Glukosaren metabolismoa erregulatu).
  • Funtzio uzkurkorra: Aktina eta miosina (Muskuluen uzkurdura eragiten duten miozuntzexkak osatu).