Digestioa-aparatuaren funtzioa eta Arnas-aparatuaren eginkizuna

Digestioa-aparatuaren eginkizuna: elikagaiak mantenugai bilakatu eta substantzia soilagoak sortzen ditu, zeluletara iritsi eta haiek erabil ditzaten. Digestio-hodiak eta digestio-guruinak osatzen dute. Digestio-aparatua 4 gaixotasun: Apendizitisa, gastroenteritisa, hepatitisa, txantxarra. 2 guruin mota daude: guruin erantsiak; pankrea eta gibela eta digestio hodiko guruinak: heste meharra eta urdaila. Guruin erantsiak; digestio uruinak sortu eta hodiaren barnera jariatzen dituzte. Duodenoa: Este meharreko lehenengo zatia. Pankreak eta gibeleko uruinak jariatzen dira.

Beheranzko kolona ezkerrealdean dago, ondesteari lotuta. Digestio-hodiko heste-floraren funtzio nabarmenak: 1. kanpoko mikrorganismoetatik babesten gaituzte. 2. digeritu ezin ditugun gluzidoak dijeritzen laguntzen digute. 3. Garapen kantzedijenoa prebenitu. 4. Bitaminak sortu. Digestio-funtzioak: Ahoratzea, digestioa, xurgapena eta gorotzen eraketa. Mekanikoa: Elikagai solidoa mastikatu, moztu, birrindu eta nahastu egiten du. Kimikoa: Digestio-urinek parte hartzen dute. Elikagaiak osatzen dituzten makromolekulak puskatzen dira.

Ahoratzean gertatzen diren 3 prozesuak: 1. Mastikatzea: Elikagaiak txikitzea, mekanikoa. 2. Listuztatzea: Elikagaiak listuarekin nahastu, elikadura boloa sortuz. 3. Irenstea: Elikadura-boloa pharingera joaten da. Xurgapen prozesua: Mantenugaiak digestio-hodiaren paretak zeharkatu eta odolera pasatzen dira. Heste biloak: Heste meharrean dauden tolesturak. Funtzioa: Xurgaketa eremua handitu egiten da.

Gorotzen eraketa prozesua: Digeritu ezin diren elikagaiak hondakin bilakatzen dira. Heste-lodira iristean, trinkotu egiten dira digestioaren hondarrak, ura eta gatz mineralak galduz. Arnas-aparatuaren eginkizuna: Oxigenoa eta eta CO2 kanporatu. Arnas-bideak eta birikak osatzen dute. Arnasbideak: Airea ibiltzeko hodiak eta barrunbeak, airea garraiatzea, CO2 kanporatzea eta oxigenoa barrura. Trakea, bronkioloa, bronkioa eta laringea kartilagoz osatuta daude, dilatatu eta uzkurtu ahal izateko. Arnasketako 2 etapak: 1. Arnasgora: Oxigenoan aberatsa den airea arnasbideetatik sartu eta biriketara iristen da, saihetsarteko giharrak uzkurtu eta saihets hezurrak igo, diafragma uzkurtu eta jetsi. 2. Arnasbehera: Arnasgora al reves. Birika-aireztapenean laguntzen duten giharrak diafragma eta saihetsarteko giharrak dira. Gas-trukea albeolotan gertatzen da. Hemoglobina: Odoleko proteina bat da, odolari kolore gorria ematen dio eta oxigenoa garraiatzen du. Oxihemoglobina: Hemoglobinak oxigenoa hartzen duenean oxihemoglobina bilakatzen da. O2 albeoloetatik odolera difusio bakunagatik pasatzen da, konzentrazio handiko guneetatik txikietara. Arnas aparatuko 4 gaixotasun: 1. Asma: Arnasa hartzeko zailtasuna. 2. Biriketako infekzioa, antibiotikoekin tratatzen da. 3. Faringitis: Faringea urratuta. 4. Gripea: Infekzio bat, sukar handia ematen du.