A Restauración Española: Quenda de Goberno e Fraude Electoral

O Sistema Político da Restauración

Durante o período da Restauración, o sistema político fundamentouse na quenda de goberno, un sistema sostido sobre o falseamento sistemático das eleccións.

Estabilidade e Progreso

A quenda ocasionou unha gran estabilidade política, grazas a:

• O sometemento do exército ao poder civil.
• A inexistencia dunha verdadeira competencia política.

Así mesmo, grazas a esta estabilidade, produciuse un progreso económico e demográfico continuo. Todo isto reflectiuse nunha gran paz social (especialmente no primeiro período), o que, en parte, compensou a corrupción inherente ao sistema.

Lexislación e Flexibilidade Constitucional

A nivel lexislativo, os gobernos adoitaban respectar a obra do goberno saínte. Ao mesmo tempo, cómpre lembrar que a Constitución era flexible nos puntos máis polémicos, de tal xeito que cada goberno podía adaptar a lexislación á súa ideoloxía mediante as Leis Orgánicas oportunas.

Logros Lexislativos

Da obra lexislativa salientamos:

• Leis conservadoras:
  • Lei de Liberdade de Imprenta.
  • Lei de Prensa.
  • Sistema electoral censatario de 1878.
• Logros liberais:
  • Lei do Sufraxio Universal Masculino de 1890.
  • O Código Civil de 1889.
  • Lei de Xuízos con Xurado.
  • Recoñecemento das liberdades de expresión, reunión e asociación.

O Mecanismo da Fraude Electoral

A fraude nas eleccións producíase do seguinte xeito:

1. Ante calquera tipo de escándalo ou problema que puidese comprometer a estabilidade política, o presidente do goberno dimitía.
2. O rei mandaba formar goberno provisional ao líder da oposición.
3. Este convocaba novas eleccións que eran amañadas desde o propio Ministerio de Gobernación, que determinaba que candidatos debían ser elixidos.
4. Isto levábase a cabo a través dos gobernadores civís, dos alcaldes e, finalmente, dos caciques, que exercían presión ou compraban os votos para que o candidato proposto fose elixido.

Todo isto ocorría co coñecemento do partido na oposición, que non protestaba ante a farsa, respectando así a alternancia pacífica (xa que na situación inversa a actuación sería idéntica). Deste xeito, sempre gañaba as eleccións o partido no poder.

Control do Sistema Político

Este sistema permitíalles aos partidos políticos dinásticos e aos grandes grupos económicos controlar o sistema político, mesmo a través do quebrantamento dun principio liberal fundamental.