XVIII. Mendea: Kultura, Artea eta Euskal Herria

Enviado por Comunidad Wikiteka y clasificado en Historia

Escrito el en euskera con un tamaño de 2,28 KB

XVIII. Mendeko Kultura eta Artea

Hezkuntza eta Kultura Eraldaketak

Hezkuntzan, ilustratuek hezkuntza publikoa sustatu zuten. Haien ustez, hezkuntzaren bidez soilik konpon zitezkeen gizartearen gaitzak eta gizartea aldatu. Giza zientzien arloan, Hizkuntzaren eta Historiaren Errege Akademiak sortu ziren. Hala ere, kultura-ahaleginik handiena zientzia erabilgarrietan egin zen: matematika, fisika, geografia, medikuntza, botanika eta astronomia.

Arte Adierazpenak

Espainian, arte barrokoa indarrez sustraitu zen.

Rokokoa

Rokoko estiloa gutxi zabaldu zen Espainian. Apaindura arkitektonikoa Madrilgo Errege Jauregiko eta Segoviako La Granja jauregiko gela batzuetan erabili zen. Eskulturan, forma rokokoen emetasunak Salzillorengan izan zuen eragina, eta pinturan Luis Paret y Alcázar-en lanean.

Neoklasizismoa

Zabalkunde handiagoa izan zuen, atzerritik artistak iritsi zirelako eta 1744an San Fernando Arte Ederren Akademia sortu zelako.

Arkitektura

Felipe V.a erregea agintean zegoela, ukitu klasizistako lan barrokoak egin ziren. Adibidez, Madrilgo Alcaláko Atea (Sabatini).

Eskultura

Iturriak egin ziren, besteak beste:

  • Zibeles iturria Madrilen, Francisco Gutiérrezena.
  • Zaragozaren Defentsa, Álvarez Cuberoarena.
Pintura

Egilerik aipagarriena Rafael Mengs alemana izan zen. Errege Jauregiko zenbait aretoren sabaiak apaindu zituen.

XVIII. Mendea Euskal Herrian

Gizartea eta Ekonomia

Merkataritzak garapen handia izan zuen Euskal Herriko hegoaldean; Bilboko portuak protagonismo handia lortu zuen. Biztanleriak gora egin zuen, baina hazkunde demografikoa ez zen homogeneoa izan Euskal Herri osoan: hegoaldean kostaldean baino handiagoa izan zen. Nekazaritza mendearen lehenengo erdian hazi zen, beste lur batzuk landu ziren, eta teknika modernoagoak sartu zituzten. Utrechteko Itunean ezarritakoaren arabera, Euskal Herri kontinentaleko arrantzaleei Ternuan bakailaoa harrapatzea debekatu zitzaien. Europako metalurgia-industriaren garapenak mesede egin zien Euskal Herriko meatzaritza-esportazioei; Erdi Aroko burdinola zaharrak berreskuratu egin ziren, eta Bilboko eta Gasteizko merkatariek errepide zaharren hobekuntza sustatu zuten.