XVIII. Mendea: Kultura, Artea eta Euskal Herria
Enviado por Comunidad Wikiteka y clasificado en Historia
Escrito el en
euskera con un tamaño de 2,28 KB
XVIII. Mendeko Kultura eta Artea
Hezkuntza eta Kultura Eraldaketak
Hezkuntzan, ilustratuek hezkuntza publikoa sustatu zuten. Haien ustez, hezkuntzaren bidez soilik konpon zitezkeen gizartearen gaitzak eta gizartea aldatu. Giza zientzien arloan, Hizkuntzaren eta Historiaren Errege Akademiak sortu ziren. Hala ere, kultura-ahaleginik handiena zientzia erabilgarrietan egin zen: matematika, fisika, geografia, medikuntza, botanika eta astronomia.
Arte Adierazpenak
Espainian, arte barrokoa indarrez sustraitu zen.
Rokokoa
Rokoko estiloa gutxi zabaldu zen Espainian. Apaindura arkitektonikoa Madrilgo Errege Jauregiko eta Segoviako La Granja jauregiko gela batzuetan erabili zen. Eskulturan, forma rokokoen emetasunak Salzillorengan izan zuen eragina, eta pinturan Luis Paret y Alcázar-en lanean.
Neoklasizismoa
Zabalkunde handiagoa izan zuen, atzerritik artistak iritsi zirelako eta 1744an San Fernando Arte Ederren Akademia sortu zelako.
Arkitektura
Felipe V.a erregea agintean zegoela, ukitu klasizistako lan barrokoak egin ziren. Adibidez, Madrilgo Alcaláko Atea (Sabatini).
Eskultura
Iturriak egin ziren, besteak beste:
- Zibeles iturria Madrilen, Francisco Gutiérrezena.
- Zaragozaren Defentsa, Álvarez Cuberoarena.
Pintura
Egilerik aipagarriena Rafael Mengs alemana izan zen. Errege Jauregiko zenbait aretoren sabaiak apaindu zituen.
XVIII. Mendea Euskal Herrian
Gizartea eta Ekonomia
Merkataritzak garapen handia izan zuen Euskal Herriko hegoaldean; Bilboko portuak protagonismo handia lortu zuen. Biztanleriak gora egin zuen, baina hazkunde demografikoa ez zen homogeneoa izan Euskal Herri osoan: hegoaldean kostaldean baino handiagoa izan zen. Nekazaritza mendearen lehenengo erdian hazi zen, beste lur batzuk landu ziren, eta teknika modernoagoak sartu zituzten. Utrechteko Itunean ezarritakoaren arabera, Euskal Herri kontinentaleko arrantzaleei Ternuan bakailaoa harrapatzea debekatu zitzaien. Europako metalurgia-industriaren garapenak mesede egin zien Euskal Herriko meatzaritza-esportazioei; Erdi Aroko burdinola zaharrak berreskuratu egin ziren, eta Bilboko eta Gasteizko merkatariek errepide zaharren hobekuntza sustatu zuten.